vonder kop
vonder kop


Voormalig liefdehuis, G1036

Rond 1840 wordt de bierbrouwerij van Francis Berkers (zie Voormalig huis, G591) voor ƒ 1000,- verkocht aan de Roomsch Katholieke kerk van Asten en daar wordt het Liefdehuis gesticht. In 1850 wordt er een school bijgebouwd en is kadasternummer G1036 het Liefdehuis en kadasternummer G1037 een meisjesschool.

Rechts een foto uit rond 1890 van het eerste Liefdehuis, gelegen aan de huidige Kerkstraat.
01

In 1840 wordt de bierbrouwerij van Hendrik Michielsen (zie Voormalig huis, G591) gesplitst met kadasternummer G951 en komen er twee kleine huisjes bij met kadasternummers G952 en G953 op de plaats waar eerder G592a stond.

De bierbrouwerij G951 wordt met bijbouw in 1867 voor ƒ 3000,- verkocht aan de Rooms Katholieke kerk van Asten. De brouwerij wordt afgebroken en daarna wordt het Gasthuis Liefdezusters met kadasternummer G1264 op die plaats gebouwd. De hierboven genoemde twee huisjes worden rond 1885 bij het Liefdehuis getrokken tot kadasternummer G1677, waarvan hieronder de kadasterkaart:

A voormalige bierbrouwerij van Hendrik Michielsen op de plaats van G591 en deel van G592a
B voormalige huisjes op de plaats van G592a
C nieuw gebouwde kapel met huizingnummer A211 in de periode 1879-1890
D eerste Liefdehuis uit 1841 op de plaats van G591a
E eerste deel van de school uit 1842
F uitbreiding van de school
G nieuw gebouwde boerderij

02

In de krant de Zuid-Willemsvaart van 19-08-1882 en 26-02-1895 worden afbraakmaterialen te koop aangeboden van de restauraties van het Liefdegesticht:

03
04

Volgens het Nieuws van de Dag van 28-07-1890 is het 50-jarige bestaan van het Liefdegesticht van de zusters van de Heilige Vincentius gevierd:

05

Hieronder een foto van het in 1867 gebouwde en in 1901 verfraaide Liefdegesticht aan het Koningsplein:

06

In 1908 wordt ook de villa van Bluijssen betrokken bij het Liefdegesticht:

07

Hieronder twee foto's van de in 1939 aangebrachte nieuwe voorgevel van het inmiddels tot 'Huize Bartholomeus' omgedoopte Liefdegesticht:

08

09

Op basis van gegevens van wikipedia, tilburgwiki en een verhaal van Paul Huismans van het Brabants Historisch Informatiecentrum, komen we tot de volgende reconstructie van het Liefdehuis:

De Dochters van Liefde van Vincentius a Paulo die soms ook eenvoudigweg worden aangeduid met de naam Dochters van Liefde, of Liefdeszusters vormen een Gemeenschap van apostolisch leven binnen de Katholieke Kerk. De gemeenschap is gewijd aan de Heilige Vincentius a Paulo, die samen met de Heilige Louise Legras-de Marillac ook geldt als de oprichter van deze gemeenschap. Op 23 november 1832 sticht Joannes Zwijsen de Congregatie van de Zusters van Liefde van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid. Hij begint klein, samen met drie zusters, vanuit een kleine woning in de Tilburgse wijk 't Heike. De congregatie begon met drie Belgische begijnen in een huisje op 't Heike. In 1833 verhuisden zes zusters naar de Nieuwlandstraat. In 1834 werd door dertien zusters een tehuis betrokken op de hoek van de huidige Kloosterstraat en de Oudedijk, dat door Zwijsen werd aangeduid als 'het huis met de dertien celletjes'.

In 1841 hadden de Zusters van Liefde in Asten een klooster gesticht op verzoek van en in nauwe samenwerking met pastoor Bartholomeus Kemps. Ze begonnen hun liefdewerken in een huis tegenover de pastorie op de plaats van brouwerij Berkers, dat in 1852 werd uitgebreid en waarbij ook de kapel werd vergroot. In 1866 is het geheel verbouwd. De gemeente gaf in 1845 goedkeuring voor het oprichten van een lagere school 'buiten bezwaar van de gemeente of 's lands kas'. Het onderwijs in lezen, schrijven en rekenen mocht alleen aan meisjes worden gegeven. In 1867 werd aan het Koningsplein, op de plaats van brouwerij Michielsen, een nieuw klooster gebouwd naar plannen van architect Goyarts uit Tilburg. De zusters openden toen tevens een bewaarschool. In 1884 werden de oude bouwvallige gebouwen afgebroken en verrees er een nieuw liefdegesticht aan de Kerkstraat. Elf jaar later weken de zusters uit naar de oude openbare school, waar een nieuwe school en een slaapzaal werden gebouwd. Terwijl de voorgevel van de vrouwenbouw nog in 1901 was verfraaid, kon men in 1908 de belendende villa Sint Jozef kopen. Deze villa was in 1850 gebouwd door de familie Bluyssen en was sinds 1908 onderdeel van het gasthuis.

In het jubileumboek Bartholomeus van Toon Hoefnagels en Wim Joosten, staat de volgende lijst met oversten van het Liefdehuis over de periode 1841-1956:

Periode Overste Naam Geboorteplaats en datum Overlijdensplaats en datum
1841-1880 zuster Norberta Catharina Arnolda van Dijck Tilburg 21-11-1811 Tilburg 13-07-1884
1880-1885 zuster Bernarda Adriana Antonia Brouwer Amsterdam 19-03-1818 Tilburg10-12-1886
1885-1911 zuster Engelberte Hendrica van Rijswijk Tilburg 04-08-1838 Liempde 25-02-1912
1911-1917 zuster Norberte Anna Helena Mannaerts Tilburg 26-07-1866 Tilburg 24-06-1943
1917-1919 zuster Theresine Maria Catharina van Oerle Boxtel 17-07-1860 Moergestel 01-02-1929
1919-1920 zuster Antonella Maria Josephina vd Bogaerd Tilburg 15-03-1879 Tilburg 04-04-1962
1920-1923 zuster Adeltrude Elisa Maria H Erdkamp Roermond 26-10-1881 Diessen 01-04-1965
1923-1930 zuster Restituta Johanna van den Broek Beesd 13-12-1872 Rijswijk 01-01-1951
1930-1935 zuster Apolonia Anna Cornelia van Roestel Tilburg 10-04-1869 Tilburg 21-01-1952
1935-1941 zuster Restituta Johanna van den Broek Beesd 13-12-1872 Rijswijk 01-01-1951
1941-1945 zuster Innocentius Maria Hubertine Cox Maasniel 30-05-1870 Tilburg 17-05-1948
1945-1951 zuster Irenea Francisca van Dinther Geffen 06-12-1898 Tilburg 1972
1951-1956 zuster Hedwigia Josina Maria van Heeswijk Stratum 29-12-1885 Moergestel 24-03-1971

Norberta van Dijck, 1841-1880

Catharina Arnolda van Dijck (zuster Norberta) is geboren te Tilburg op 21-11-1811 als dochter van Henricus van Dijck en Antonia Francisca Arnolda van Liemdt. In 1839 heeft zij het nieuw gebouwde Liefdehuis in Helmond bezocht en op 14-07-1841 is Norberta van Dijk samen met zuster Delphina, overste te Helmond, in Asten aangekomen en hebben een start gemaakt met het Liefdehuis in Asten. Zij is de eerste overste en blijft dat tot haar terug naar Tilburg op 05-07-1880. Catharina Arnolda (zuster Norberta) van Dijck is op 13-07-1884 te Tilburg overleden en hieronder haar overlijdensakte:

10

Maria Bernarda Brouwer, 1880-1885

Adriana Antonia (zuster Maria Bernarda) Brouwer is geboren te Amsterdam op 19-03-1818 als dochter van Gerardus Brouwers en Adriana Volkers. Zij heeft haar opleiding genoten bij de Zusters van Liefde te Tilburg en vertrekt op 01-10-1877 naar Eindhoven. Op 08-08-1881 vertrekt zij vanuit Tilburg naar Asten en wordt daar overste tot zij op 03-04-1885 naar Tilburg terugkeert. Adriana Antonia (zuster Maria Bernarda) Brouwer is op 10-12-1886 te Tilburg overleden en hieronder haar akte van overlijden:

11

Engelberte van Rijswijk, 1885-1911

Hendrica (zuster Engelberte) van Rijswijk is geboren te Tilburg op 04-08-1838 als dochter van landbouwer Engelbertus van Rijswijk en Joanna Maria van Broekhoven. Zij doet haar opleiding tot Liefdezuster in Tilburg en heeft ondermeer gewerkt in Hilvarenbeek. Op 23-04-1885 komt zij van daaruit als overste in het Liefdehuis van Asten werken. Op 05-05-1911 vertrekt zij naar Liempde en Hendrica (zuster Engelberte) van Rijswijk is op 25-02-1912 te Liempde overleden en hieronder haar overlijdensakte:

12

Norberte Mannaerts, 1911-1917

Anna Helena (zuster Norberte) Mannaerts is geboren te Tilburg op 26-07-1866 als dochter van Petrus Norbertus Mannaerts en Eva Raijmakers. Zij is aanvankelijk naaister van beroep en begint met har opleiding bij de Liefdeszusters in Tilburg. Op 05-11-1897 naar Eindhoven vertrekt zij als verpleegster in het Liefdegesticht aan de Rozemarijnstraat in Eindhoven. Ze heeft daarna nog gewerkt te Rijsenburg en wordt op 17-06-1911 als overste van het Liefdegsticht in Asten benoemd. Zij vertrekt op 02-06-1917 uit Asten en wordt overste in Diessen, daarna van 18-06-1923 tot 31-05-1929 naar Gennep en vervolgens wordt ze overste van het Liefdegesticht aan de Markt te Helmond. Anna Helena (zuster Norberte) Mannaerts is op 24-06-1943 te Tilburg overleden en hieronder haar overlijdensakte:

13

Theresine van Oerle, 1917-1919

Maria Catharina (zuster Theresine) van Oerle is geboren te Boxtel op 17-07-1860 als dochter van Johannes van Oerle en Johanna Maria van Nuenen. In de periode 1880-1890 heeft zij haar opleiding gedaan bij de zusters van Liefde te Tilburg en heeft daarna ondermeer gewerkt te Sint Michielsgestel. Van daaruit komt zij op 09-04-1915 naar het Liefdegesticht in Diessen en op 06-06-1917 komt zij vanuit Diessen en wordt overste bij het Liefdegesticht te Asten. Op 06-09-1919 keert zij terug naar Tilburg om vervolgens op 25-11-1919 naar Moergestel te gaan. Maria Catharina (zuster Theresine) van Oerle vertrekt op 05-07-1923 naar Moergestel en is aldaar op 01-02-1929 overleden en hieronder haar overlijdensakte:

14

Antonella van den Bogaerd, 1919-1920

Maria Josephina (zuster Antonella) van den Bogaerd is geboren te Tilburg op 15-03-1879 als dochter van Antonius van den Bogaerd en Antonia Cornelia Vogels. Zij heeft haar opleiding tot Liefdezuster gedaan in Tilburg en heeft daarna ondermeer gewerkt in Venlo. Op 12-05-1917 komt zij vanuit Venlo te werken in het Rooms Katholiek Liefdegesticht van Heusden. Van daaruit wordt zij op 25-10-1919 overste van het Liefdehuis van Asten. Zij vertrekt op 07-05-1920 naar Delft en op 17-05-1921 naar het Sint Antoniusgesticht in Heusden. Daarna verhuist zij op 04-05-1925 naar Venlo en Maria Josephina (zuster Antonella) van den Bogaerd is op 04-04-1962 te Tilburg overleden en hieronder de akte bij haar overlijden:

15

Adeltrude Erdkamp, 1920-1923

Elisa Maria Hubertina (zuster Adeltrude) Erdkamp is geboren te Roermond op 26-10-1881 als dochter van koopman Godefridus Hubertus Erdkamp en Anna Gertrudis Hövelings. Zij heeft haar opleiding gedaan als Liefdezuster en keert op 10-12-1910 naar Tilburg terug. Op 18-12-1911 vertrekt zij naar het Liefdegesticht in Weert en heeft daarna nog in Delft gewerkt. Want op 07-05-1920 komt zij vanuit Delft naar het Liefdehuis in Asten waar zij overste wordt. Op 15-11-1923 vertrekt zij naar Druten. Elisa Maria Hubertina (zuster Adeltrude) Erdkamp is op 01-04-1965 te Diessen overleden en hieronder haar overlijdensakte:

16

Restituta van den Broek, 1923-1930, 1935-1941

Johanna (zuster Restituta) van den Broek is geboren te Beesd op 13-12-1872 als dochter van kleermaker Theodorus van den Broek en Antonia Baars. Zij komt op 04-04-1894 vanuit Utrecht bij de Liefdezusters in Tilburg en vertrekt na haar opleiding in 27-01-1896 naar Delft. Zij heeft nog gewerkt in Zeist en komt op 22-10-1923 vanuit Zeist werken als overste bij het Liefdegesticht te Asten. Zij vertrekt op 28-02-1930 naar Budel en ruilt voor enkele jaren van functie met Anna Cornelia (zuster Apolonia) van Roestel. Op 02-10-1935 keert zij vanuit Arnhem weer terug in Asten voor een tweede termijn als overste. Op 26-07-1941 verhuist zij naar Eindhoven en Johanna (zuster Restituta) van den Broek is op 01-01-1951 te Rijswijk overleden en hieronder haar overlijdensakte:

17

Uit het schooljaar 1925-1926 dateert onderstaande foto van de eerste klas van de bewaarschool met naam, toenmalig adres en geboortedatum:
Bovenste rij van links naar rechts: Janus van den Eerenbeemd (Polderweg 2, 03-04-1921), Bert Spenkels (Ommelscheweg 22, 06-06-1921), Toon Seijkens (Wolfsberg 46, 05-02-1921), Frits de Bruijn (Koningsplein 16, 04-10-1920), Jan Linden (Stationstraat 10, 24-11-1920), Bert van Seccelen (Kerkstraat 38, 25-12-1920), Toon van Heugten (Dijk 11, 22-03-1921) en Frans Brouwers (onbekend).
Op de tweede rij van links naar rechts: Jan van de Ven (Prins Hendrikstraat, 23-11-1921), Frans van Oosterhout (Wolfsberg 21, 15-10-1920), André Remery (Molenstraat 22, 27-01-1921), Gerard Eijsbouts (Markt 17, 04-05-1921), Ben Martens (Sint Jozefstraat 1, 25-03-1921), Toon Wernars (Kerkstraat 30, 26-04-1921), Paul Bakens (Prins Hendrikstraat 29, 18-05-1921) en Louis Reijnen (Molenstraat 39, 10-01-1921).
Op de derde rij van links naar rechts: Huub van den Burg (Langstraat 16, 04-10-1920), Jan van Lieshout (Ommelscheweg 1A, 12-06-1921), Jan Eijsbouts (Stationstraat 22, 26-01-1922), Frans van Bommel (Ommelscheweg 8, 24-03-1921), Jan Bakens (Emmastraat 45, 23-02-1921), Harrie van Kemenade (Burgemeester Frenckenstraat 3, 01-10-1921), Wim Michiels (Langstraat 12, 03-10-1921), Harrie Swinkels (Voordeldonk 13, 27-03-1921), Ties van Deursen (Bussel 1, 03-02-1922), Toon van Oosterhout (Wolfsberg 21, 04-10-1921) en Louis Haazen (onbekend).
Op de vierde rij van links naar rechts: Toon van den Burg (Langstraat 16, 19-10-1921), Jan van Eijk (Julianastraat 16-02-1921), Hendrik Vlemmings (Wolfsberg 17, 13-11-1920), Sjef Loomans (Driehoekstraat 12, 24-07-1921), Jan Driessen (Molenstraat 27, 24-04-1921), Has van Bussel (Hemel 9, 03-06-1921), Theo van Roy (Kerkstraat 64, 18-02-1921), Louis Propst (Prins Hendrikstraat 43, 18-05-1921), Ceel Stevens (Hemel 4, 03-01-1920) en Huub van Lierop (Hindert 4, 11-07-1921).
Op de onderste rij van links naar rechts: Martien Welten (Vosselen 1, 06-06-1921), Wim van Bussel (Voordeldonk 6, 23-11-1920), Jan Manders (Wilhelminastraat 19, 04-11-1921), Wim Hendriks (Langstraat 20, 05-10-1921), Jan van Roij (Logtenstraat 13, 05-12-1921), Gerrit van Oosterhout (Kerkstraat 40, 26-04-1921), Noud van den Heuvel (Ostade 14, 25-10-1921) en Karel Engelen (Hemel 16, 31-12-1921).

17a

Apolonia van Roestel, 1930-1935

Anna Cornelia (zuster Apolonia) van Roestel is geboren te Tilburg op 10-04-1869 als dochter van landbouwer Johannes Cornelius van Roestel en Johanna van Iersel. Zij is opgeleid tot liefdezuster en verpleegster in Tilburg. Zij heeft ondermeer gewerkt te Gennep en in mei 1909 komt zij vanuit Gennep naar Moergestel. Op 16-12-1913 vertrekt zij naar het Liefdegesticht in Stiphout en blijft daar tot 04-03-1919 en wordt overste in het Liefdehuis in Udenhout. Op 26-04-1925 verhuist zij naar Budel en op 03-03-1930 ruilt zij van de functie als overste van het Liefdegesticht te Asten met Johanna (zuster Restituta) van den Broek. Op 03-10-1935 vertrekt zij naar Eindhoven en Anna Cornelia (zuster Apolonia) van Roestel is op 21-01-1952 te Tilburg overleden en hieronder haar overlijdensakte:

18

Innocentius Cox, 1941-1945

Maria Hubertina (zuster Innocentius) Cox is geboren te Maasniel 30-05-1870 als dochter van Leonardus Cox en Anna Margaretha van Melick. Zij heeft haar opleiding gedaan bij de Liefdezusters in Tilburg. Op 26-07-1941 komt zij vanuit Tilburg als overste bij het Liefdegesticht in Asten werken. Op 23-05-1945 vertrekt zij terug naar Tilburg en Maria Hubertina (zuster Innocentius) Cox is te Tilburg op 17-05-1948 overleden en hieronder haar overlijdensakte:

19

Irenea van Dinther 1945-1951

Francisca (zuster Irenea) van Dinther is geboren te Geffen op 06-12-1898 als dochter van landbouwer Hendrikus van Dinther en Adriana van Nistelrooij. Op 23-10-1922 vertrekt zij vanuit Geffen naar Tilburg voor haar opleiding tot Liefdezuster en verpleegster. Vanuit Tilburg gaat zij op 15-05-1924 aan het werk op het blindeninstituut te Grave. Zij heeft daarna nog gewerkt in Hilvarenbeek en is op 23-05-1945 vertrokken naar het Liefdegesticht in Asten. Zij is daar overste van de Liefdezusters tot haar vertrek op 21-07-1951 naar Zutphen. Francisca (zuster Irenea) van Dinther is in 1972 te Tilburg overleden.

Hedwigia van Heeswijk, 1951-1956

Josina Maria Antonia (zuster Hedwigia) van Heeswijk is geboren te Stratum op 29-12-1885 als dochter van molenaar Johannes Wilhelmus van Heeswijk en Josina Cornelia van Bussel. Zij verhuizen rond 1900 naar Doetinchem en legt in 1905 haar kloostergelofte als liefdezuster af. Haar eerste werk is in Woensel en op 04-01-1906 keert ze vanuit Woensel terug naar Tilburg om vervolgens op 24-03-1908 naar Oss te vertrekken. Josina Maria Antonia (zuster Hedwigia) van Heeswijk heeft ook nog in Venlo gewerkt en op 02-08-1928 keert ze terug naar Woensel om daar als overste te werken op het Liefdegesticht aldaar. In het Eindhovensch dagblad van 22-09-1930 de aankondiging van het zilveren kloosterjubileum van zuster Hedwigia en enkele dagen later in diezelfde krant van 26-09-1930 de feestelijkheden:

20
21

Op 26-10-1931 vertrekt Josina Maria Antonia (zuster Hedwigia) van Heeswijk naar het Heilige Antoniusgesticht in 's-Hertogenbosch. Zij heeft daarna nog gewerkt in Heusden en komt van daaruit op 24-07-1951 naar het Liefdegesticht in Asten. Zij is daar overste tot 1956 en wordt opgevolgd door zuster Leonarda van der Geest. Josina Maria Antonia (zuster Hedwigia) van Heeswijk is te Moergestel op 24-03-1971 overleden.


De meest gebruikte referenties staan in de introductie vermeld
Laatst bijgewerkt op 12 april 2019, 19:23:49

Heemhuis, Molenstraat 10 Someren, open op dinsdag van 9 tot 12 uur.
Voor bezoek aan het Archeologiehuis, Molenstraat 14 Someren, dit vragen in het heemhuis.