vonder kop
vonder kop

Koningsplein 8

Bij het kadaster van Asten over de periode 1811-1832 staat dit afgesplitste deel van het huis op naam van de weduwe van Steven Kanters (zie Koningsplein 10):

Kadaster 1811-1832; G657:
Huis en erf, groot 01 roede 12 el, het Derp, klassen 7.
Eigenaar: Weduwe van Steven Kanters.

01

02

Wilhelmina Antony van Bussel is te Asten op 17-04-1836 overleden en dit huis is in 1837 verkocht aan Hendrika Anthony Leenen, geboren te Asten op 01-03-1761 als dochter van Antonius Petri Leynen en Isabella Joannis Vervoreldonk (zie Koningsplein 10). Haar dochter Antonetta Jelissen verkoopt het huis in 1877 aan de gemeente. Het huis is samen met het naastgelegen huis (zie Koningsplein 10) kort na de verkoop afgebrand.

Rond 1879 zijn de percelen samengevoegd en vond herbouw plaats. Daarna vindt een splitsing plaats en kadasternummer G1637 wordt de woning van de directeur van het post- en telegraafkantoor (zie Koningsplein 10) en dit huis met kadasternummer G1637 wordt de onderwijzerswoning.

In het bevolkingsregister van Asten over de periode 1869-1879 woont Antonius Franciscus ten Haaf, geboren te 's Heerenberg op 14-12-1852 als zoon van voerman Antoon ten Haaf en Maria Beumer. Hij is op 29-04-1879 te Bergh getrouwd met Gerarda Gesina (Grada) Winterink, geboren te
's Heerenberg op 19-10-1857 als dochter van Theodorus Philippus Jacobus Winterink en Geertruida Kroes. Zij wonen dan in het huis met huizingnummer A14:

03

Antonius Franciscus ten Haaf zoekt in de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant van 01-01-1880 een tweede hulponderwijzer en in diezelfde krant van 03-06-1882 zoekt hij nog een leerkracht voor de openbare lagere school, die tegenover zijn huis lag (zie Voormalige school, G875). Antonius Franciscus ten Haaf begint rond 1880 in Asten een kostschool in zijn eigen woning en rechts in de Tilburgsche courant van 21-08-1887 werft hij leerlingen:

04

05

06

Ook over de periodes 1879-1890 en 1890-1900 woont hij met zijn gezin en de kostschoolleerlingen in het huis met achtereenvolgens huizingnummer A12 en A14:

07

De meeste leerlingen komen uit de provincie Noord Brabant, maar is ook een leerling uit Brussel bij. In 1894 werd een nieuwe openbare lagere school gebouwd op de Markt in Oud-Hollandse stijl en Antonius Franciscus ten Haaf wordt ook hoofd van die school, maar blijft ook zijn kostschool behouden. Hieronder een foto van meester ten Haaf met zijn leerlingen op de nieuwe school aan de Markt:

08

Uit advertenties in de Tilburgsche courant van 13-07-1890 en van 18-09-1898 blijkt dat de kostschool van ten Haaf nog steeds goed staat aangeschreven:

09
10

Dagblad De Tijd van 11-06-1899 bericht over de kostschool van meester ten Haaf en de komst van leerling Butgen uit Engeland:

11

De naam Butgen is niet terugvindbaar in de bevolkingsregisters, maar wel zijn er leerlingen met de naam Hamilton, Hendrik Antoon Lucas uit 's Hertogenbosch, Peter Jan Joseph uit Brussel, Carolus Johannes Cornelis en Josephus Cornelis Hamilton uit Madoera, een eiland ten noorden van Java. Daarvoor duiken we in de stamboom van de familie Hamilton:

Jacobus Hamilton is geboren te 's Hertogenbosch op 11-01-1798 als zoon van Adrianus Hamilton en Joanna Schrijvers. Hij is op 07-01-1818 te 's Hertogenbosch getrouwd met Maria Martina Noskes, geboren te 's Hertogenbosch op 04-09-1797 als dochter van Joannes Noskes en Petronella Kuipers. Zij hadden samen twaalf kinderen, waaronder:

# Voornaam Geboorte Huwelijk Overlijden Referentie
10 Josephus Cornelius 's-Hertogenbosch 31-08-1839 Groningen 04-03-1875*
Meena Seigina Smaal
Rotterdam 04-12-1910
12 Johannes Antonius 's-Hertogenbosch 21-03-1843 's-Hertogenbosch 13-02-1867
Regina Offergeld
Nijmegen 23-04-1914

* tweede huwelijk van vier huwelijken

Zoon Josephus Cornelis Hamilton, geboren te 's Hertogenbosch op 31-08-1839 is als spoorweg-opzichter op 29-05-1867 in 's Hertogenbosch getrouwd met Julia Cornelia van Mierlo, geboren te Helvoirt op 05-03-1840 als dochter van Augustinus van Mierlo en Johanna Publiekhuizen. Julia Cornelia van Mierlo is op 09-07-1873 te Zuidhorn overleden en uit dit huwelijk zijn voor zover bekend geen kinderen geboren.

Josephus Cornelis Hamilton is als architect op 04-03-1875 te Groningen hertrouwd met Meena Seigina Smaal, geboren op 28-20-1844 in Farmsum als dochter van Haijing Karssens Smaal en Heike Meenes Wieringa. Uit dit huwelijk werden twee zoons geboren:

# Voornaam Geboorte Huwelijk Overlijden Referentie
1 Pierre Jean Joseph Brussel 14-02-1876 Asten 25-08-1910
Johanna Maria Sengers
Nijmegen 19-09-1950 *
2 Henri Antoine Lucien 's-Hertogenbosch 06-11-1877 Asten 03-08-1908
Petronella Johanna Hoebens
Hilversum 20-07-1954 luitenant in Bajawa

* schreef als Piet Hamilton begin 20e eeuw historische artikelen in de krant de Zuid-Willemsvaart

Meena Seigina Smaal is op 23-10-1878 te Renkum overleden en Josephus Cornelis Hamilton is op 26-06-1879 te Leeuwarden voor een derde maal getrouwd met Trijntje van Dijk, geboren te Lutjegast op 13-11-1834 als dochter van Albert Jacobs van Dijk en Harmke Haeijema. Trijntje van Dijk is op 29-11-1892 te Groningen overleden en uit dit huwelijk zijn voor zover bekend geen kinderen geboren.

Josephus Cornelis Hamilton was van 24-02-1886 tot 31-08-1889 directeur van de ambachtsschool in de gemeente Bergh. Deze school had twee lokalen; een in 's-Heerenberg en een Zeddam. Dit is waarschijnlijk de connectie die hij had met Antonius Franciscus ten Haaf. De school was in 1886 geopend door de Instelling tot voorkoming van Armoede.

Josephus Cornelis Hamilton is op 25-02-1897 te Groningen voor een vierde maal getrouwd met Elsien Haijkens, geboren op 21-04-1873 te Groningen als dochter van Jacob Haijkens en Titia Pieters. Uit dit huwelijk werden acht kinderen geboren, waarvan de eerste twee bij de huwelijkssluiting werden gewettigd. Josephus Cornelis Hamilton is op 04-12-1910 te Rotterdam overleden en Elsien Haijkens is op 15-05-1955 te Gennep overleden.

Zoon Johannes Antonius Cornelis Hamilton, geboren te 's Hertogenbosch op 21-03-1843 is te 's Hertogenbosch op 13-02-1867 getrouwd met Regina Offergeld, geboren op 06-11-1824 te Aken (D) als dochter van Joseph Offergeld en Sibilla Probst. Uit dit huwelijk werden twee zoons geboren:

# Voornaam Geboorte Huwelijk Overlijden Referentie
1 Carolus Johannes Pulau Madura (Ind) 08-06-1888 Wageningen 10-03-1914
Henriette Guillemette Falise
Nijmegen 31-05-1957
2 Josephus Cornelis Ngawi (Ind) 19-10-1889 Nijmegen 20-09-1920
Aleida Maria Gerritsen
Nijmegen 01-01-1959 officier machinist

Hun kinderen woonden vanaf eind 1894 in Vlijmen en zijn daarna op de kostschool van ten Haaf terecht gekomen. Regina Offergeld is rond 1894 overleden en Johannes Antonius Cornelis Hamilton is op 23-04-1914 te Nijmegen overleden.

De familie Hamilton woonde vele generaties in 's Hertogenbosch en is van oorsprong een Schotse militaire familie van Hamilton van Silverstone. John Jack Hamilton trouwde op 11-11-1679 met Maria Wijgherganck en was de stamvader van de Nederlandse tak van de familie Hamilton. Vijf generaties verder zijn de vier jongens Hamilton geboren en waren als tweemaal twee broers die ook neven van elkaar waren. De oudste twee Pierre Jean Joseph en Henri Antoine Lucien zijn in Asten getrouwd.

Hieronder een artikel van Pierre Jean Joseph (Piet) Hamilton over het onderwijs in Asten in de krant de Zuid-Willemsvaart van 14-02-1906:

12

Hieronder een foto van kostschoolleerlingen gemaakt rond 1900 in de achtertuin van de kostschool van meester ten Haaf met op de voorgrond vier van zijn vijf dochters:

13

Ook over de periode 1900-1910 en 1910-1920 wonen Antonius Franciscus ten Haaf en Gerarda Gesina (Grada) Winterink met hun gezin en inwonende leerlingen in het huis met achtereenvolgens huizingnummer A16 en A17:

14

In de Maasbode van 10-01-1919 de aankondiging van het 40-jarige jubileum van meester ten Haaf:

15

Een verslag van de feestelijkheden rondom het 40-jarige jubileum is te lezen in de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant van 17-01-1919:

16

Antonius Franciscus ten Haaf is op 24-08-1921 te Asten overleden en in de Nieuwe Tilburgsche courant van 27-08-1921 een korte levensbeschrijving van hem:

17

In de Maasbode van 26-08-1921 de overlijdensadvertentie van Antonius Franciscus ten Haaf:

18

Gerarda Gesina (Grada) Winterink is op 23-05-1929 te Asten overleden. Hieronder de overlijdensakte van Antonius Franciscus ten Haaf en het bidprentje van Gerarda Gesina (Grada) Winterink:

19

20
21

In 1922 komt vanuit Tilburg in het huis wonen Josephus Maria Hoes, geboren te Cuijk op 24-04-1887 als zoon van Petrus Arnoldus Hoes en Johanna Adriana Leijten. Hij is op 12-09-1916 te Tilburg getrouwd met Cornelia Josephina Maria Dudar, geboren te Tilburg op 12-07-1884 als dochter van Gerardus Dudar en Dingena Tempelaars. In het bevolkingsregister van Asten over de periode 1920-1930 wonen zij in het huis met huizingnummer A17, ook bekend staand als Koningsplein 8:

22

Hij wordt het hoofd der Rooms Katholieke lagere school, want door de onderwijswet van 1920 verkregen ook scholen op godsdienstige grondslag subsidie. In Asten werd met ingang van 1922 de openbare school voor meer uitgebreid lager onderwijs met de schoolmeubelen in bruikleen gegeven aan de Vereniging tot bevordering van het Rooms Katholieke bijzonder onderwijs. De ouders van 250 kinderen die op de openbare school zaten, hadden in november 1921 een verklaring getekend dat zij hun kinderen naar school zouden zenden.

In de krant de Zuid-Willemsvaart van 24-12-1921 de aanstelling van Joseph Maria Hoes als hoofdonderwijzer:

23

Hieronder een foto van de nieuwe school, waar Joseph Maria hoofdonderwijzer was, gelegen aan de Markt:

24

In de krant de Zuid-Willemsvaart van 01-04-1924 en van 09-08-1927 de geboortes van dochters Johanna Maria en Theresia:

25

De kostschool van ten Haaf hield op met bestaan en ook over de periode 1930-1938 wonen Josephus Maria Hoes en Cornelia Josephina Maria Dudar met hun kinderen in het huis aan het Koningsplein 8:

26
27

In de krant de Zuid-Willemsvaart van 24-12-1935 wordt het verzoek om de huur van het huis te verlagen door de gemeenteraad van Asten ingewilligd:

28

Op de foto geheel links meester Hoes aan de achterzijde van de Rooms Katholieke school:

29

Tot het eind van het jaar 1952 was Joseph Maria Hoes de hoofdonderwijzer. Cornelia Josephina Maria Dudar is op 11-11-1963 te Asten overleden en Joseph Maria Hoes is te Asten op 13-10-1970 overleden. Hieronder het bidprentje bij het overlijden van Cornelia Josephina Maria Dudar:

30
31

Bij heemkundekring de Vonder staat dit huis bekend als monument:

col1 col2
Object: Koningsplein 8.
Bouwhistorie: Particuliere bouw, bouwjaar circa 1875, verbouwing jaar 1956, initiatiefnemer Gemeente Asten.
Gebruikshistorie: Woning van circa 1875 tot heden.
Eigenaren/bewoners: Gemeente Asten.
Soort woning: Onderwijzerswoning en kostschool; dienstwoning gemeente Asten.
Bijzondere bewoners: Hoofdonderwijzers / schooldirecteuren.
Literatuur: Onderwijzerswoning: 1878 bouw schoolhuis aan huidige Koningsplein voor hoofdonderwijzer ten Haaf en kostschool voor rijkeluiszoontjes, vooral uit Tilburg. Later woonde er Joseph Maria Hoes, hoofd van de jongensschool op de Markt en W. Boumans, directeur van de MAVO en mejuffrouw ten Haaf: onderwijzeres Asten.
Interview: Woonhuis van hoofd van de openbare school. Eerst ten Haaf, later meester Hoes. Ook werd het gebruikt als pension naast de burgemeesterswoning.

Hieronder een foto van het huis uit 1970 en daaronder de streetview van het uit 1875 stammende huis aan het Koningsplein 8:

32

33

Overzicht bewoners

Koningsplein 8

# Periode Naam hoofdbewoner Geboorte Tweede persoon Geboorte Vertrek
A12 1879-1890 Antonius F ten Haaf Berg 13-12-1852 Grada Winterink Berg 19-10-1856
A14 1890-1900 Antonius F ten Haaf Berg 13-12-1852 Grada Winterink Berg 19-10-1856
A16 1900-1910 Antonius F ten Haaf Berg 13-12-1852 Grada Winterink Berg 19-10-1856
A17 1910-1920 Antonius F ten Haaf Berg 13-12-1852 Grada Winterink Berg 19-10-1856
A17 1920-1921 Antonius F ten Haaf Berg 13-12-1852 Grada Winterink Berg 19-10-1856 24-08-1921
A17 1922-1930 Joseph Maria Hoes Cuijk 24-04-1887 Cornelia Dudar Tilburg 12-07-1884
8 1930-1938 Joseph Maria Hoes Cuijk 24-04-1887 Cornelia Dudar Tilburg 12-07-1884

De meest gebruikte referenties staan in de introductie vermeld
Laatst bijgewerkt op 15 april 2018, 17:17:20

Heemkundekring De Vonder Asten-Someren, Molenstraat 10, 5711 EW Someren, tel. 0493-472423
Wegens renovatie is het heemhuis gesloten gedurende de maand maart 2019.