vonder kop
vonder kop

Voormalige school, G875

Met de komst van Franciscus Hoebens als nieuwe hoofdonderwijzer wordt in 1832 een nieuwe openbare school gebouwd voor het perceel met kadasternummer G585, precies gelegen tussen de kerk en het raadhuis en krijgt kadasternummer G875. De oude school bij de kerk (zie Voormalige school, G590) is kort daarna afgebroken en bij het kerkhof gevoegd.

Hieronder een overzicht van de schoolmeesters en hoofdonderwijzers over de periode van 1600 tot en met 1952. Tot 1832 werd les gegeven aan een school dichtbij de kerk aan het Koningsplein, van 1832 tot 1894 aan de school gelegen achter het raadhuis aan het Koningsplein en daarna aan de school gelegen aan de Markt:

Periode Schoolmeester of hoofdonderwijzer Geboorteplaats en datum Overlijdensplaats en datum Locatie
1600-1636 Jan Henrick Gelis ±1575 Asten ±1636 Ten zuiden van de oude kerk; G590
1640-1666 Adriaen Verhoffstadt Leiden ±1600 Asten ±1666
1667-1670 Daniel Sauvé ±1615 Asten ±1670
1670-1713 Isaac Sauvé Heusden ±1645 Asten ±1716
1719-1758 Gabriel van Swanenberg ±1685 Asten 01-07-1758
1759-1779 Pieter Zijnen Eersel 07-03-1734 Asten 15-04-1779
1779-1822 Hendrik Elbertsen Wildeman Voorthuizen 09-05-1751 Nijmegen 22-08-1826
1822-1831 Hendrik Klaas Gelling Kloosterterapel 05-08-1792 Wedde 19-09-1865
1831-1879 Franciscus Hoebens* Tilburg 13-02-1807 Asten 05-06-1880 Achter het raadhuis; G875
1879-1894 Antonius Franciscus ten Haaf* 's-Heerenberg 14-12-1852 Asten 24-08-1921
1894-1921 Op de markt; G1788
1922-1952 Joseph Maria Hoes Cuijk 24-04-1887 Asten 13-10-1970

* ook in bezit van een aparte kostschool

Franciscus Hoebens, 1831-1879

Franciscus Hoebens is geboren te Tilburg op 13-02-1807 als zoon van fabrikant Johannes Baptist Hoebens en Maria Josepha Buggenums. Hij is op 18-05-1840 te Eersel getrouwd met Antonetta Johanna Leijssen, geboren te Eersel op 27-05-1813 als dochter van Petrus Johanna Leijssen en Margo Catharina Vissers. Na haar overlijden op 16-06-1851 te Asten overleden is en Franciscus Hoebens is te Vlijmen op 23-09-1852 hertrouwd met Francisca Antonia Freijssen, geboren op 14-01-1811 te Vlijmen als dochter van Martinus Freijssen en Maria Gatse. Uit dit laatste huwelijk zijn voor zover bekend geen kinderen geboren en hieronder het gezin van Franciscus Hoebens en Antonetta Johanna Leijssen:

# Voornaam Geboorte Huwelijk Overlijden Referentie
1 Maria Josepha Asten 14-01-1841 Kind Asten 27-01-1841
2 Johannes Petrus Asten 10-11-1841 Kind Asten 13-12-1843
3 Johanna Maria Asten 26-11-1842 Kind Asten 07-06-1848
4 Franciscus Asten 30-01-1844 Asten 08-01-1872
Antonia van den Eijnden
Asten 08-07-1924
5 Theodora Asten 06-02-1845 Ongehuwd Asten 12-07-1812
6 Ida Anna Asten 14-01-1846 Ongehuwd Uden 07-04-1902
7 Lodewijk Mari Victor Asten 09-12-1846 Priester*
8 Johannes Josephus Asten 31-12-1847 Ongehuwd Someren 16-05-1911
9 Maria Anna Cornelia Asten 14-01-1849 Kind Asten 20-01-1849

* in de periode 1886-1887 genaturaliseerd tot Belg en priester in Binderveld

Daarnaast heeft Franciscus Hoebens ook een eigen Franse kostschool, destijds gelegen in zijn woonhuis aan de Molenstraat, de huidige Burgemeester Wijnenstraat. Dit kunnen we opmaken uit het artikel in het Algemeen Handelsblad van 25-08-1843:

01

In die tijd bestond er ook al een onderwijsinspectie en op basis van de onderstaande gegevens mogen we concluderen dat het onderwijs in Asten er nog niet goed voorstond:

Het vierde schooldistrict in de provincie Brabant bezocht door Henricus Wijnbeek in 1843:
Te Asten is in de Nederduitsche school het onderwijs van Franciscus Hoebens geenszins vooruitgegaan. Zijne school voor vreemde talen houdt hij in een afzonderlijk, bekrompen, morsig vertrek en het onderwijs in de dorpsschool droeg ook minder mijne goedkeuring weg dan tevoren.

In de Opregte Haarlemsche courant van 13-04-1844 wordt vermeld dat Franciscus Hoebens tot plaatsvervangende kantonrechter is benoemd voor het kanton Asten:

02

Op de kostschool van Hoebens werden de katholieke jongeren onderwezen in talen, maar ook in muziek, aldus de Noord Brabander van 11-04-1846:

03

Er kwamen leerlingen buiten Noord Brabant en zelfs uit Engeland naar de kostschool van Franciscus Hoebens volgens de Noord Brabander van 01-09-1846:

04

Franciscus Hoebens adverteerde in de krant, zoals hieronder in dagblad De Tijd van 20-07-1849, om leerlingen voor zijn Franse Kostschool te werven:

05

De Nederlandsche Staatscourant van 17-08-1859 meldt het eervol ontslag van Franciscus Hoebens als plaatsvervangend kantonrechter in Asten en kan hij zich volledig op het onderwijs richten:

06

Hieronder een foto van de in 1832 gebouwde en in 1863 uitgebreide school, kadasternummer G1284, gelegen aan de noordoostzijde van het Koningsplein, waar Franciscus Hoebens van 1832 tot 1879 les gaf:

07

In de Noord-Brabanter van 10-10-1863 wordt in verband met de uitbreiding van de openbare lagere school een tweede hulponderwijzer gezocht:

08

Hoe het met het onderwijs in die tijd is gesteld, wordt duidelijk uit een ingezonden brief in de Arnhemsche courant van 24-09-1872:

09

Franciscus Hoebens is op 05-06-1880 te Asten overleden en Francisca Antonia Freijssen is te Asten op 15-12-1880 overleden. Hieronder de overlijdensadvertentie in de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant van 12-06-1880 en de bidprentjes bij hun overlijden:

10

11
12

Antonius Franciscus ten Haaf, 1879-18

Antonius Franciscus ten Haaf is geboren te 's Heerenberg op 14-12-1852 als zoon van voerman Antoon ten Haaf en Maria Beumer. Hij is op 29-04-1879 te Bergh getrouwd met Gerarda Gesina (Grada) Winterink, geboren te 's Heerenberg op 19-10-1857 als dochter van Theodorus Philippus Jacobus Winterink en Geertruida Kroes.

13

Het gezin van Antonius Franciscus ten Haaf en Gerarda Gesina (Grada) Winterink:

# Voornaam Geboorte Huwelijk Overlijden Referentie
1 Maria Gertruida Francisca Asten 26-02-1880 Asten 26-05-1909
Johannes Gerardus Sengers
Veldhoven 27-04-1932
2 Geertruida Gesina Maria Asten 24-10-1881 Asten 23-04-1912
Martinus Wilhelmus Luijpen
Utrecht 22-12-1949
3 Wilhelmina Louisa Antonia Asten 16-04-1884 Asten 02-05-1916
Josephus Leonardus de Wijs
Boekarest (R) 10-10-1922
4 Louisa Johanna Gerarda Asten 21-06-1886 Ongehuwd Asten 05-01-1967
5 Theodora Alphonsa Maria Asten 29-04-1889 Bussum 02-08-1921
Hendrik Ferdinand Kret
Mierlo 01-06-1956

Antonius Franciscus ten Haaf was als opvolger van Franciscus Hoebens door fabrikant Johannes Bluijssen naar Asten gehaald. Ook hij begon een kostschool en wel aan zijn nieuw gebouwde huis aan het Koningsplein (zie Koningsplein 8). Antonius Franciscus ten Haaf wordt voor het eerst genoemd in de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant van 29-04-1879, waarbij hij deel uitmaakt van het onderwijzersgezelschap 'Onderlinge Terechtwijzing':

14

In de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant van 11-07-1882 en in diezelfde krant van 01-12-1891 wordt een nieuwe onderwijzer aangesteld:

15
16

In 1894 is een nieuwe openbare school gebouwd aan de Markt (zie Voormalige school, G1788) in Asten en daarmee verdween het onderwijs aan het Koningsplein, behoudens dan het onderwijs dat werd gegeven op de nonnenschool op de hoek met de Kerkstraat. Hieronder een foto gemaakt vanuit de kerk van Asten, waar op de voorgrond de oude school van ten Haaf is te zien en rechts de nieuwe openbare school van ten Haaf in oud-Hollandse stijl:

17

De oude school werd daarna gebruikt als opslagruimte en ook als harmoniezaal en is rond 1960 afgebroken, waarvan hieronder een foto gemaakt vanuit de kerktoren:

18

Antonius Franciscus ten Haaf is op 24-08-1921 te Asten overleden. Hieronder de overlijdensadvertentie in de Maasbode van 26-08-1921 en de overlijdensakte van Antonius Franciscus ten Haaf:

19

20

Linksonder in dagblad de Tijd van 27-08-1921 een korte levensbeschrijving van schoolmeester ten Haaf en rechts daarvan in de krant de Zuid-Willemsvaart van 11-10-1922 het overlijden van dochter Wilhelmina Louisa Antonia ten Haaf:

21
22

Gerarda Gesina (Grada) Winterink is op 23-05-1929 te Asten overleden en hieronder het bidprentje bij het haar overlijden:

23
24

De meest gebruikte referenties staan in de introductie vermeld
Laatst bijgewerkt op 13 mei 2018, 16:26:50

Heemkundekring De Vonder Asten-Someren, Molenstraat 10, 5711 EW Someren, tel. 0493-472423
Wegens renovatie is het heemhuis gesloten gedurende de maand maart 2019.