vonder kop
vonder kop

Projecten » Lezingen En Excursies

Lezing Vroedvrouwen, vondelingen en vlekjes

  • Spreker: Hans van den Broek
  • Datum: woensdag 15 mei 2019
  • Locatie: Filmzaal Museum Klok & Peel
  • Adres: Ostaderstraat 23, Asten
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis
De Lezing “Vroedvrouwen, vlekjes en vondelingen” In “Vroedvrouwen, vlekjes en vondelingen” belicht de Deurnese dokter Hans van den Broek de “vrouwelijke” zaken uit de geneeskunde van de afgelopen eeuwen. Hij zal onderwerpen als de leeftijd waarop men trouwde en hoe men aan geboortebeperking deed of althans probeerde te doen, belichten. Hierbij krijgt U veel niet eerder gehoorde wetenswaardigheden over zwangerschap en bevalling te horen. En natuurlijk worden ook de kennis en de taken van de vroedvrouw belicht zoals het opsporen van vaders van onwettige kinderen . Daarnaast zullen de opvattingen over de hygiëne bij kinderen U misschien lichte rillingen bezorgen. Neemt U de zakdoekjes met odeklonje maar mee. Want wat te denken van het gebruik tot pakweg 1925 om kinderen zo stevig in te bakeren dat ze amper nog konden bewegen. Ze werden er wel mooi rustig van en het zou ook helpen tegen engelse ziekte. Het voorkwam echter niet de verregaande vervuiling die het met zich meebracht. Daarnaast zullen de omgang met aandoeningen als borstkanker, baarmoederziektes en geslachtsziektes de revue passeren. Ruime aandacht is er tot slot voor de zich vaak in het geniep afspelende zaken als prostitutie, abortus, kindermoord en het te vondeling leggen van ongewenste kinderen. Hoewel dat verschijnsel getalsmatig in de grote steden vaker voorkwam is het ook in onze toenmalige plattelandsregio wel degelijk aanwezig geweest. Zoals gebruikelijk zal het verhaal weer met de nodige illustraties en in duidelijke taal verlucht en verteld worden. Dankzij de hulp van mijn Deurnese heemkundevrienden heb ik weer tal van wetenswaardigheden en aardigheden aangeboden gekregen uit de archieven en U zult huiswaarts keren vol verbazing en met rode oren. Hans van den Broek

Kleine excursie Weverijmuseum Geldrop

  • Datum: zaterdag 25 mei 2019
  • Locatie: Vertrek parkeerplaats Diepsteeckel
  • Adres: Witvrouwenbergweg 18, Someren
  • Aanvang: 09:00 uur
  • Toegang: alleen leden
  • Kosten: u ontvangt hierover nog bericht
Kleine excursie weverijmuseum in Geldrop Uit een oude brochure van de oprichter van het museum, dr. F.B.A.M. Verhagen, staat “De Geldropse wollenstoffen-industrie en Museaal-technische analyse van het Weverijmuseum Geldrop, een museum waar gewerkt wordt”. Verder schrijft hij in deze brochure: "Het kenmerkende van dit museum is dat oude machines in bedrijf zijn, ze "werken". Dit is museaal gezien een vrij unieke positie voor een museum". En dat is nog steeds zo. Het eerste gebouw aan de Heuvel 7, het fabriekshuis, is neergezet in 1844. Het fabrieksdeel in de Molenstraat 19 is gebouwd in 1863. Het gebouw is over de Kleine Dommel heen gebouwd. Op deze plaats was sinds de Middeleeuwen de Geldropse Watermolen gevestigd die omstreeks 1800 als volmolen in gebruik was. In 1864 werd een nieuw waterrad gebouwd om de spinnerij aan te drijven. In 1874 werd een nieuw waterrad gebouwd om de spinnerij aan te drijven. Ook een weverij en een ververij werden gebouwd. Een uitbreiding in de Molenstraat 21 is gebouwd in 1910. Het bedrijf breidde uit tot er 400 medewerkers waren, maar vanaf 1960 ging het in neerwaartse richting en in 1981 kwam de productie voorgoed tot stilstand. De oude fabriek werd verbouwd tot Cultureel Centrum, en het weverijmuseum werd in 2000 gevestigd in de oude spinnerij, die uit 1908 dateert. Om de herinnering aan het bewogen textielverleden van Zuidoost Brabant in het algemeen en in Geldrop in het bijzonder levend te houden, werd in 1983 het initiatief genomen tot oprichting van een weverijmuseum. Het museum vestigde zich in een oud textielfabriekje in de H. Geeststraat te Geldrop. Het museum ontwikkelde zich voortvarend en trok veel bezoekers. De nadruk in het weverijmuseum ligt op het weven. In 2000 verhuisde het museum naar een monumentaal fabrieksgebouw (het gebouw staat op de Rijksmonumentenlijst) in de Molenstraat in Geldrop, gebouwd over een zijarm van de Kleine Dommel. In het nieuwe museum wordt veel gebruik gemaakt van beeld. Zowel foto’s als interactieve schermen. Op die manier moeten de verhalen van de oud-arbeiders verteld blijven worden, ook als zij dat zelf uiteindelijk niet meer kunnen. De geschiedenis van Geldrop als weefdorp staat dus centraal. Het hart van het museum, de levensgrote, interactieve spoel, is misschien wel de grootste trots van het museum. Op de buitenkant staat een aantal personen afgebeeld. Niet zomaar personen, maar medewerkers van het museum als vroegere arbeiders. Binnenin de klos wordt van ieder van de vier personen hun verhaal verteld op beeldschermen. Veel beeldmateriaal is origineel, een aantal filmpjes is recent opgenomen door het museum. Het is dus de moeite waard om dit prachtige museum te bezoeken.

Lezing De Noordbrabantse IJzeren Eeuw

  • Spreker: Hans van den Eeden
  • Datum: woensdag 12 juni 2019
  • Locatie: Filmzaal Museum Klok & Peel
  • Adres: Ostaderstraat 23, Asten
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis
Lezing over De Brabantse IJzeren Eeuw Tijdens deze lezing van Hans van den Eeden staat de ontwikkeling van de Brabantse negentiende eeuw centraal. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de technologische en sociale vooruitgang van de Brabantse “IJzeren Eeuw”. In de negentiende eeuw veranderde Noord-Brabant langzaam van een agrarische naar een technologische samenleving. Het was ook de tijd van Vincent van Gogh, die toen zijn aardappeleters schilderde. Verder reed toen de eerste trein/ tram, vonden tal van uitvindingen plaats en werden wegen verhard en aangelegd. Tevens werden kanalen (Zuid-Willemsvaart) en andere waterwegen gegraven. Het was ook een periode van de verandering van kleinschaligheid naar grootschaligheid. Dat gold ook voor de omslag van ambachtelijke huisnijverheid naar industriële productie. Denk hierbij aan de industriële ontwikkelingen in Helmond. Elk dorp kreeg wel een strohulzenfabriek. In Someren was dat die van Jan Bakermans en in Asten die van Van Gogh. Vele windmolens kregen hun stoommachine, zoals de windmolens van Berkers in de Postelstraat en die van Rooijmans in de Kerkstraat, dit om ook te kunnen malen als het windstil was. In Asten kwam de firma van Bluyssen tot grote bloei. Tijdens de lezing wordt ook aandacht besteed aan de ontwikkeling van de Brabantse schoen- en leerindustrie in de Langstraat, sigarenmakerijen, wolindustrie in Tilburg/ Helmond, suikerproductie in West-Brabant, klompenmakerijen in de Meijerij en steenfabrieken. Gedurende het tweede deel van de negentiende eeuw kwamen ook de arbeidsomstandigheden onder druk te staan. De opkomst van met name de sociale beweging was daarop een reactie. Zij zetten zich in voor kiesrecht, afschaffing van kinderarbeid en naleving van de pauselijke encycliek Rerum Novarum. Het was ook de tijd dat in Asten en Someren jongelui werden geronseld voor het leger van de paus, de zouaven. Deze lezing wordt ondersteund met spraakmakende anekdotes en fraai beeldmateriaal. Kortom, in de negentiende eeuw werd in Brabant een omslag naar de moderne tijd gemaakt. Hans van den Eeden (Breda, Ginneken 1947) is onderzoeksjournalist /schrijver en woont in Heusden-vesting. Hij begon zijn schrijfcarrière bij het Weekblad De Groene Amsterdammer. Van den Eeden schrijft in verschillende magazines en tijdschriften over onder andere cultuurhistorie. Tevens schrijft hij voor het Brabants Dagblad. Hij heeft verschillende boeken over cultuurhistorie op zijn naam staan. Het boek “Leve de Koning, Lodewijk Napoleon op reis door Brabant en Zeeland” is wel zijn bekendste. Hans van den Eeden was betrokken bij de televisieserie “De IJzeren Eeuw” van de VPRO (2015). Ook werkte hij mee aan de serie “De Canon van Brabant”, van Frank Lammers in 2015 voor Omroep Brabant.

Grote excursie Luik

  • Datum: zaterdag 22 juni 2019
  • Locatie: Vertrek restaurant De Platte Vonder
  • Adres: Nieuwendijk 10, Someren-Eind
  • Aanvang: 09:00 uur
  • Toegang: alleen leden
  • Kosten: u ontvangt hierover nog bericht
Grote excursie Luik Datum: zaterdag 23 juni 2019 Vertrek: Vanaf restaurant de Platte Vonder, Someren-Eind Luik Een prachtige historische stad aan de Maas, ongeveer 30 km. ten zuiden van Maastricht in de Belgische Ardennen. Het is één van de grootste steden van België en de hoofdstad van de provincie Luik. Luik heeft van oudsher de bijnaam “Vurige Stede”, een bijnaam waar de stad nog steeds trots op is. Luik staat van oudsher immers bekend als een vieze industriestad en hoewel men verwoede pogingen doet om de stad aantrekkelijker te maken voor het publiek blijft Luik deze naam houden. De laatste jaren zijn er echter prachtige projecten in de stad gerealiseerd om Luik een ander uiterlijk te geven. Denk hierbij aan de bouw van het station Luik-Guillemins of aan het combineren van kleinere musea tot prachtige musea met een zeer complete collectie. Daarnaast worden veel van de prachtige oude panden, kerken en kathedralen in de stad terug in ere hersteld. Er zijn zelfs een paar hypermoderne winkelcentra verrezen in de stad. Veel van de lelijke hoogbouw die in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw is gebouwd wordt langzaamaan vervangen. Het zal echter nog jaren duren voordat deze metamorfose van de stad afgerond zal zijn en Luik van zijn slechte naam is ontdaan. Tot die tijd is Luik een mooie stad die op sommige plaatsen wat donker en vuil is. Laat je hierdoor echter niet afschrikken want deze drukke studentenstad heeft meer te bieden dan je denkt. Deelname: Alleen voor leden van de Vonder. U dient zich vooraf aan te melden. Daarover ontvangt u te zijner tijd nog een bericht waarbij tevens alle informatie over de nadere invulling en kosten van deze excursie-dag.

Heemkundekring De Vonder Asten-Someren, Molenstraat 10, 5711 EW Someren, tel. 0493-472423
Wegens renovatie is het heemhuis gesloten gedurende de maand maart 2019.