vonder kop
vonder kop

Projecten » Lezingen En Excursies

Lezing Klokkenvorderingen in Noord Brabant tijdens WO II

  • Spreker: Willy van Vlerken
  • Datum: woensdag 24 oktober 2018
  • Locatie: Filmzaal Museum Klok & Peel
  • Adres: Ostaderstraat 23, Asten
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis

In het Astense museum draait al enige tijd de expositie 'Klokkenroof! / Meisjes van Toen'. Deze tentoonstelling gaat grotendeels over de klokkenvordering tijdens de oorlog in 1942 en 1943. De ingrijpende operatie, die in de praktijk werd uitgevoerd door een Nederlandse aannemer die met de Duitsers heulde, zette veel kwaad bloed bij het volk. Dat kwam ook omdat de mensen in diezelfde periode persoonlijk steeds meer last kregen van Duits staatsbanditisme. Ten tijde van de 'metaalvordering' moesten de burgers allerlei consumentenwaren en kostbaarheden inleveren. En alles werd volgens vaste procedures naar Duitsland versleept; het was overheidsdiefstal in optima forma. Dat de bezetter ook nog zo nodig de klokken uit de kerktorens moest halen om er oorlogstuig van te maken was veel mensen te gortig; ze werden zelfs beroofd van 't klokgelui waarmee ze vertrouwd waren. Toch leidde de klokkenroof niet tot een volksopstand. Het protest bleef beperkt tot kleine protestacties en hier en daar emotionele incidenten.

Hoe de Peel de Klokkenroof onderging weet niemand beter dan de Astense Mierlonaar Willy van Vlerken. Geschoold tot fijnbankwerker, werkte Willy ten tijde van conservator André Lehr dertien jaar bij het Nationaal Beiaardmuseum in Asten. Hij ontwikkelde zich tot een gepassioneerd klokkenliefhebber- en verzamelaar en verzorgde vanuit zijn toenmalig excursieatelier Januskop enkele jaren lang toeristische wandelingen door Asten Klokkendorp. Tegenwoordig is Van Vlerken een van de altijd enthousiaste rondleiders in Museum Klok & Peel. De expositie Klokkenroof heeft hij aangegrepen om zijn kennis over de klokkencultuur in Peelland nog verder aan te scherpen.

Ledenvergadering over de begroting van 2019 met aansluitend lezing over Kasteel Asten

  • Spreker: Jan van de Rijdt en Jan van der Heijden
  • Datum: dinsdag 27 november 2018
  • Locatie: Filmzaal Museum Klok & Peel
  • Adres: Ostaderstraat 23, Asten
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: alleen leden
  • Kosten: gratis

Begroting

Het eerste deel van de avond gaat over de verenigingsfinanciën, in het bijzonder over de begroting voor het kalenderjaar 2019.

Kasteel van Asten

In het tweede deel komt Jan van der Heijden spreken over de geschiedenis van het kasteel van Asten.

Aan de rand van de Peel, verscholen achter weelderige begroeiing liggen de romantische restanten van het meer dan 600 jaar oude kasteel van Asten. De idyllische ruïne roept een bewogen verleden op van ontginningen, oorlogen en heksenvervolgingen.

(van de website van het kasteel)

Spreker Jan van der Heijden is conservator van het Anna Ceelen Huis. Anna Ceelen is de Astense vrouw die in 1595 door de heer van Asten, Bernard van Merode, werd beschuldigd van hekserij. In datzelfde jaar overleed zij door marteling in de kelders van Kasteel Asten. Dit verschrikkelijke voorval is de inspiratiebron voor de oprichting van het Anna Ceelenhuis: een bezoekerscentrum voor Kasteel Asten en een documentatiecentrum voor de studie van de hekserij.

Filmavond Marietje Kooistra en Martien Klaus

  • Spreker: Gerard Geboers
  • Datum: woensdag 12 december 2018
  • Locatie: Oranjerie Museum Klok & Peel
  • Adres: Ostaderstraat 23, Asten
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis
Granaatbeschietingen leidden op 22 september 1944 niet alleen tot de bevrijding van Ommel, ze verwoestten ook het dorp en kostten tien kinderen van de families Klaus en Michiels het leven. Moeder Michiels zou die zware slag nooit meer te boven komen, zij overleed enkele weken later. Drie directe nabestaanden doen in de documentaire verslag van wat hen toen overkomen is. Ook een buurvrouw en een leeftijdgenootje van de getroffenen komen aan het woord terwijl een dochter van de toenmalige bakker de problemen rond de wederopbouw belicht. De keuze om op 4 mei opnames te maken was geen toevallige. De dodenherdenking is na meer dan 70 jaar bij uitstek het moment waarop de gemeenschap zijn betrokkenheid toont. Op Britse gasten was niet gerekend, maar door een wonderlijke speling van het lot komen ze toch aan het woord. In het voorjaar van 2017 vroeg producent Gerard Geboers of Martien Klaus mee wilde werken aan de documentaire over het leven van Marietje Kooistra-Kruijf, die hij met studenten van de Eindhovense Sint Lucas-creative community zou gaan maken. Martien en Marietje, beiden oorlogsgewond, hadden in 1944 immers lang samen in het ziekenhuis gelegen. Martien zegde toe, maar in hetzelfde gesprek wist hij ook de kiem te leggen voor de documentaire, die u deze avond te zien krijgt. De studenten Puck van de Beek, Daan Swinkels en Nicky Smets, die eerder ook de documentaire rond Marietje Kooistra-Kruijf gemaakt hebben, bleken graag bereid ook deze documentaire voor hun rekening te nemen.

Lezing Landbouw op de Noord-Brabantse zandgronden

  • Spreker: Frans Aarts
  • Datum: woensdag 16 januari 2019
  • Locatie: Zaal Hotel Centraal
  • Adres: Wilhelminaplein 3, Someren
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis

Het boerenbedrijf in Peel en Kempen: hoe het rond 1800 was, en hoe het veranderde

Omstreeks 1800 zijn Peel en Kempen sterk verarmd. Het gebied heeft tijdens de Tachtigjarige Oorlog als slagveld gediend. Daarna volgde anderhalve eeuw koloniale uitbuiting door de Republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden. Landbouw is de belangrijkste bron van bestaan, maar de akkerbodem is schraal en er is te weinig grasland in de beekdalen om het vee naar behoren te voeden. Mogelijkheden om meststoffen of voer te kopen hebben de boeren niet. Toch zorgen ze voor voedsel voor het eigen gezin en verkopen ze graan, vee en boter om ondermeer belasting te betalen. Ongeveer 40% van hun productie verlaat de streek. Een verbaasde belastinginspecteur rapporteert aan Den Haag “… dat een land dat zoo een enorme somme aan de Staat opbrengt een importante bezitting is”. Met deze producten verliest het gebied elk jaar opnieuw wat van zijn schaarse bodemfosfaat, onmisbaar voor de groei van gewassen.

Tijdens de lezing wordt ingegaan op het leven en werken van die boeren en wordt hun succes verklaard uit de efficiënte benutting van mest en voer. Maar ook wordt duidelijk gemaakt dat ze onmogelijk nog veel langer door hadden kunnen gaan met hun manier van boeren, vanwege sluipende roofbouw op hun natuurlijke omgeving. Die omgeving zou zich tegen hen keren en het gebied onleefbaar maken. De voor de landbouw zo belangrijke heidevelden zouden verder verschralen tot ze blijvend veranderen in zandverstuivingen, die akkers en dorpen verstikken. De komst van de Fransen maakt een einde aan de koloniale uitbuiting. Investeringen in (water)wegen, technologische vindingen en de oprichting van aan- en verkoopcoöperaties brengen ontwikkelingen op gang die de landbouw volledig veranderen. Het tot dan toe van bodemvruchtbaarheid beroofde gebied wordt nu zelf rover van bodemvruchtbaarheid elders in de wereld, door de import van grote hoeveelheden veevoer. Peel en Kempen veranderen van een gebied met weinig vee in een regio met de hoogste vee-dichtheid van Europa. De leefbaarheid komt daardoor opnieuw onder druk te staan.

Frans Aarts

Frans Aarts (1951) groeide op in Deurne, op een ontginningsboerderij. Als onderzoeker, verbonden aan de Universiteit van Wageningen, werkte hoe aan de vraag hoe boeren hun grond, vee, gewassen en mest beter kunnen benutten, voor een beter inkomen en minder milieubelasting. Actuele landbouwkundige kennis combineerde hij met historische informatie. Dat leidde tot het boek ‘Boeren in Peel en Kempen, omstreeks 1800”.

Filmavond met oude films van Asten en Patersklooster Asten

  • Spreker: Theo Knoops
  • Datum: woensdag 20 februari 2019
  • Locatie: Oranjerie Museum Klok & Peel
  • Adres: Ostaderstraat 23, Asten
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis
Zoals gebruikelijk vertonen we deze avond weer oude films over Asten. Daarnaast is er dit jaar iets nieuws. Het vertrek van de Paters Dehonianen uit het Klooster Heilig Hart was de aanleiding om een documentaire van een half uur te maken over "110 jaar paters Heilig Hart in Asten". Kom zien hoe het faillissement van de firma Bluijssen en het overlijden van burgemeester Frencken de voorwaarden creëerden voor de vestiging van het klooster in Asten, hoe het klooster tot bloei komt en hoe de kloostergemeenschap uiteindelijk in moeilijkheden geraakt door het uitblijven van roepingen.

Lezing Prinsdom Luik in relatie tot het graafschap Loon

  • Spreker: Jan Vaes
  • Datum: dinsdag 12 maart 2019
  • Locatie: Zaal Hotel Centraal
  • Adres: Wilhelminaplein 3, Someren
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis

Aan de hand van talrijke bronnen en vermakelijke anekdotes reizen we met Jan Vaes naar het Limburgse verleden. Op basis van zijn recente boek schetst hij de geschiedenis van het graafschap Loon en het prinsbisdom Luik in Europees perspectief. De politieke, sociaaleconomische, religieuze en culturele ontwikkelingen komen toegankelijk aan bod. Op die manier toont hij aan dat door de ligging tussen én het contact met verschillende omliggende culturen, de geschiedenis van Loon en Luik bijzonder rijk zijn: Loon loont de moeite.

Jan Vaes is doctor in de oudheidkunde en kunstgeschiedenis en auteur van het boek ‘De Graven van Loon’. Momenteel is hij gastprofessor geschiedenis en cultuurgeschiedenis aan het UCLL. Hij is een graag geziene spreker en een gewaardeerd (kunst)historisch expert. Hij is bij uitstek een deskundige van de geschiedenis van Luik en speciaal in de relatie met het graafschap Loon. Hierover heeft hij het boek “De Graven van Loon” geschreven.

Als voorbereiding op onze grote excursie naar Luik op zaterdag 22 juni 2019 zal hij ons nader informeren over de invloed van het Prinsbisdom Luik ook op onze regio.

Contactavond met voordracht De verschillen tussen mannen en vrouwen

  • Spreker: Leon Pouls
  • Datum: vrijdag 22 maart 2019
  • Locatie: Zaal Hotel Centraal
  • Adres: Wilhelminaplein 3, Someren
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: alleen leden
  • Kosten: gratis

Intermezzo Contactavond dd. 22 maart 2019

Vorig jaar werd onze contactavond op een luchtige wijze ingevuld door Peer Welten en Piet Snijders Zowel de quiz van Piet als het meezingen met Peer was een groot succes.

Deze keer gaat Léon Pouls uit Stramproy ons bezighouden met “de verschillen tussen mannen en vrouwen”. Zijn optreden gaat over mensen. Hij houdt met actuele onderwerpen op een interactieve en humoristische manier, mensen een spiegel voor. Hij confronteert zijn publiek op een speelse en luchtige manier met de manier waarop wij onze levens leiden. Dit levert opmerkelijke inzichten op met als insteek een persoonlijke groei bij het publiek.

Ledenvergadering met aansluitend lezing Vondsten Eeuwselse Loop

  • Spreker: Jan van de Rijdt en Gerard Geboers
  • Datum: dinsdag 02 april 2019
  • Locatie: Filmzaal Museum Klok & Peel
  • Adres: Ostaderstraat 23, Asten
  • Aanvang: 21:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: gratis

Voor de pauze...

...vindt de reguliere ledenvergadering plaats met onder andere een uitvoerige terugblik op 2018, een overzicht van de lopende zaken en het financieel jaarverslag met het overzicht van inkomsten en uitgaven over 2018.

Na de pauze...

...komt Gerard Geboers een en ander vertellen over de vondsten uit de bedding van de Eeuwselse Loop.

Nationaal Park De Groote Peel is een hoogveenrestant van 1345 hectare op de grens van Noord-Brabant en Limburg. Het is in Nederland van hoge waarde door de relatief grote restanten herstellend hoogveen (912 hectare) die er nog aanwezig zijn. Daarnaast is het gebied waardevol vanwege het areaal droge heide (14 hectare). Voor het goed functioneren van het natuurgebied en het behalen van de Natura 2000 doelstellingen staan er echter een aantal knelpunten in de weg. De verdroging en het sterk fluctuerende waterpeil vormen belangrijke knelpunten voor het zich herstellende hoogveen. In 2015 is men maatregelen gaan nemen om het grondwater op een hoger en stabiel peil te brengen. Daarvoor is nogal wat graafwerk verricht. Aan de Meijelseweg en aan de Ospelerweg zijn ter hoogte van de Peel de graafmachines aan het werk te zien geweest.

Met bijzondere belangstelling heeft Gerard Geboers de opgravingen bij de Meijelseweg gevolgd. Deze omgeving heeft zware oorlogshandelingen met tanks te verduren gehad aan het eind van de oorlog. De verwachting was dat er bij de graafwerkzaamheden oorlogsvoorwerpen naar boven zouden komen. Dat bleek inderdaad het geval te zijn en de Explosieven Opruimingsdienst is een aantal keren ingeschakeld geweest toen het te gevaarlijk werd. En passant werden de fundamenten van herberg en tolhuis 'Aan het Eeuwig Leven" aangetroffen. Bekend was dat het ergens ter hoogte van de Tureluurweg had gestaan, nu weten we het weer precies. Gerard Geboers komt erover vertellen.

Lezing Immaterieel erfgoed in Noord-Brabant

  • Spreker: Ineke Strouken
  • Datum: woensdag 10 april 2019
  • Locatie: Zaal Hotel Centraal
  • Adres: Wilhelminaplein 3, Someren
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis

Tradities, de nieuwe tak van erfgoed

Eieren kleuren met Pasen, kerstboom zetten met Kerstmis en de vrijmarkt op Koningsdag behoren sinds kort officieel tot ons erfgoed. Materieel erfgoed – monumenten, museumvoorwerpen en archiefstukken – worden al erg lang beschermd, omdat wij niet willen dat ze verloren gaan. Ze behoren immers tot onze geschiedenis. Tradities, dus de gewoonten en gebruiken die van generatie op generatie worden doorgegeven, werden tot voor kort niet gerekend tot ons erfgoed en werden ook niet beschermd. Daar is nu verandering ingekomen, omdat Nederland in 2012 een nieuw UNESCO verdrag ondertekende en daarmee de verplichting op zich nam om tradities te gaan beschermen. Vanaf die tijd spreekt men van immaterieel erfgoed.

In het eerste deel van mijn lezing vertel ik over het tot stand komen van het UNESCO verdrag. Waarom wilde men tradities gaan beschermen? En hoe doe je dat? Wat is het verschil met werelderfgoed? Het ambacht van molenaar heeft inmiddels internationaal erkenning gekregen en staat op de UNESCO lijst van immaterieel erfgoed. Het Brabantse worstenbroodje staat op de Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed. Wat betekent dat? En staan er nog meer Brabantse tradities op deze nationale inventaris? In een multiculturele samenleving kunnen tradities ook schuren. Wat doen wij met Zwarte Piet? Moeten wij die niet gaan beschermen?

Tradities hebben alles te maken met identiteit. Toen koningin Maxima enkele jaren geleden zei: ‘Dé Nederlander bestaat niet’, viel heel Nederland over haar heen. Ik ga in het tweede deel van mijn lezing kijken naar de tradities die tot onze Nederlandse identiteit horen. Als je toeristen in het buitenland ziet met een pak hagelslag, dan weet je dat het Nederlanders zijn. Hoe komt dat? Welke tradities brengen de Brabantse identiteit tot uiting? En welke Brabantse tradities zouden wij moeten gaan beschermen en hoe pakken wij dat aan? Iedere traditie heeft een historisch verhaal. Gedurende mijn hele lezing vertel ik dat verhaal over veel tradities die wij allemaal kennen. Dat is een feest van herkenning. Maar van de zaal wordt ook wat verwacht. Welke tradities willen zij doorgeven aan de toekomst?

Immaterieel erfgoed

In 2012 ondertekende Nederland het nieuwe UNESCO Verdrag ter bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Op dat moment kwam er officieel een nieuwe tak van erfgoed bij. Naast het materieel erfgoed – monumenten, belangrijke documenten en museumvoorwerpen – wordt nu ook het immaterieel erfgoed beschermd. Bij immaterieel erfgoed gaat het om de gewoonten en gebruiken die meestal onbewust van generatie op generatie worden doorgegeven. Wij noemen dat tradities. Mensen nemen tradities over van hun ouders en grootouders en geven die door aan hun kinderen en kleinkinderen. Daar sta je niet normaal bij stil. Heel veel dingen die je doet en denkt hebben met een traditie te maken. Tradities zijn niet onveranderlijk. Elke generatie past ze aan de tijd en de behoeften aan. Immaterieel erfgoed is daarom levend, dynamisch erfgoed. Niet al het immaterieel erfgoed hoef je te beschermen. Er zullen ook altijd tradities verdwijnen en weer nieuwe opkomen. Maar soms willen mensen dat een traditie niet verdwijnt en willen ze er alles aan doen om de liefde en kennis van die traditie door te geven aan de toekomst. Dan geeft het UNESCO Verdrag deze mensen de kans om hun immaterieel erfgoed te beschermen. Hoe herken je een traditie? Wat zijn de tradities die wij niet verloren willen laten gaan? Wat kunnen wij doen om ons immaterieel erfgoed te beschermen? En welk persoonlijk immaterieel erfgoed wilt u doorgeven aan de toekomst?

In deze lezing gaat oud-directeur van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland – Ineke Strouken – in op het UNESCO Verdrag Immaterieel Erfgoed, maar vertelt ze ook de achtergronden van een heleboel tradities in Brabant. Ook zal ze u vragen zelf op zoek te gaan naar uw eigen immaterieel erfgoed. Ineke Strouken heeft aan de basis gestaan van de uitvoering van het UNESCO Verdrag en heeft het Brabantse worstenbroodje en vele andere Brabantse tradities op de Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed gezet.

Lezing Vroedvrouwen, vondelingen en vlekjes

  • Spreker: Hans van den Broek
  • Datum: woensdag 15 mei 2019
  • Locatie: Filmzaal Museum Klok & Peel
  • Adres: Ostaderstraat 23, Asten
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis
De Lezing “Vroedvrouwen, vlekjes en vondelingen” In “Vroedvrouwen, vlekjes en vondelingen” belicht de Deurnese dokter Hans van den Broek de “vrouwelijke” zaken uit de geneeskunde van de afgelopen eeuwen. Hij zal onderwerpen als de leeftijd waarop men trouwde en hoe men aan geboortebeperking deed of althans probeerde te doen, belichten. Hierbij krijgt U veel niet eerder gehoorde wetenswaardigheden over zwangerschap en bevalling te horen. En natuurlijk worden ook de kennis en de taken van de vroedvrouw belicht zoals het opsporen van vaders van onwettige kinderen . Daarnaast zullen de opvattingen over de hygiëne bij kinderen U misschien lichte rillingen bezorgen. Neemt U de zakdoekjes met odeklonje maar mee. Want wat te denken van het gebruik tot pakweg 1925 om kinderen zo stevig in te bakeren dat ze amper nog konden bewegen. Ze werden er wel mooi rustig van en het zou ook helpen tegen engelse ziekte. Het voorkwam echter niet de verregaande vervuiling die het met zich meebracht. Daarnaast zullen de omgang met aandoeningen als borstkanker, baarmoederziektes en geslachtsziektes de revue passeren. Ruime aandacht is er tot slot voor de zich vaak in het geniep afspelende zaken als prostitutie, abortus, kindermoord en het te vondeling leggen van ongewenste kinderen. Hoewel dat verschijnsel getalsmatig in de grote steden vaker voorkwam is het ook in onze toenmalige plattelandsregio wel degelijk aanwezig geweest. Zoals gebruikelijk zal het verhaal weer met de nodige illustraties en in duidelijke taal verlucht en verteld worden. Dankzij de hulp van mijn Deurnese heemkundevrienden heb ik weer tal van wetenswaardigheden en aardigheden aangeboden gekregen uit de archieven en U zult huiswaarts keren vol verbazing en met rode oren. Hans van den Broek

Kleine excursie Weverijmuseum Geldrop

  • Datum: zaterdag 25 mei 2019
  • Locatie: Vertrek parkeerplaats Diepsteeckel
  • Adres: Witvrouwenbergweg 18, Someren
  • Aanvang: 09:00 uur
  • Toegang: alleen leden
  • Kosten: u ontvangt hierover nog bericht
Kleine excursie weverijmuseum in Geldrop Uit een oude brochure van de oprichter van het museum, dr. F.B.A.M. Verhagen, staat “De Geldropse wollenstoffen-industrie en Museaal-technische analyse van het Weverijmuseum Geldrop, een museum waar gewerkt wordt”. Verder schrijft hij in deze brochure: "Het kenmerkende van dit museum is dat oude machines in bedrijf zijn, ze "werken". Dit is museaal gezien een vrij unieke positie voor een museum". En dat is nog steeds zo. Het eerste gebouw aan de Heuvel 7, het fabriekshuis, is neergezet in 1844. Het fabrieksdeel in de Molenstraat 19 is gebouwd in 1863. Het gebouw is over de Kleine Dommel heen gebouwd. Op deze plaats was sinds de Middeleeuwen de Geldropse Watermolen gevestigd die omstreeks 1800 als volmolen in gebruik was. In 1864 werd een nieuw waterrad gebouwd om de spinnerij aan te drijven. In 1874 werd een nieuw waterrad gebouwd om de spinnerij aan te drijven. Ook een weverij en een ververij werden gebouwd. Een uitbreiding in de Molenstraat 21 is gebouwd in 1910. Het bedrijf breidde uit tot er 400 medewerkers waren, maar vanaf 1960 ging het in neerwaartse richting en in 1981 kwam de productie voorgoed tot stilstand. De oude fabriek werd verbouwd tot Cultureel Centrum, en het weverijmuseum werd in 2000 gevestigd in de oude spinnerij, die uit 1908 dateert. Om de herinnering aan het bewogen textielverleden van Zuidoost Brabant in het algemeen en in Geldrop in het bijzonder levend te houden, werd in 1983 het initiatief genomen tot oprichting van een weverijmuseum. Het museum vestigde zich in een oud textielfabriekje in de H. Geeststraat te Geldrop. Het museum ontwikkelde zich voortvarend en trok veel bezoekers. De nadruk in het weverijmuseum ligt op het weven. In 2000 verhuisde het museum naar een monumentaal fabrieksgebouw (het gebouw staat op de Rijksmonumentenlijst) in de Molenstraat in Geldrop, gebouwd over een zijarm van de Kleine Dommel. In het nieuwe museum wordt veel gebruik gemaakt van beeld. Zowel foto’s als interactieve schermen. Op die manier moeten de verhalen van de oud-arbeiders verteld blijven worden, ook als zij dat zelf uiteindelijk niet meer kunnen. De geschiedenis van Geldrop als weefdorp staat dus centraal. Het hart van het museum, de levensgrote, interactieve spoel, is misschien wel de grootste trots van het museum. Op de buitenkant staat een aantal personen afgebeeld. Niet zomaar personen, maar medewerkers van het museum als vroegere arbeiders. Binnenin de klos wordt van ieder van de vier personen hun verhaal verteld op beeldschermen. Veel beeldmateriaal is origineel, een aantal filmpjes is recent opgenomen door het museum. Het is dus de moeite waard om dit prachtige museum te bezoeken.

Lezing De Noordbrabantse IJzeren Eeuw

  • Spreker: Hans van den Eeden
  • Datum: woensdag 12 juni 2019
  • Locatie: Filmzaal Museum Klok & Peel
  • Adres: Ostaderstraat 23, Asten
  • Aanvang: 20:00 uur
  • Toegang: iedereen is welkom
  • Kosten: € 3 per persoon, voor leden van De Vonder gratis
Lezing over De Brabantse IJzeren Eeuw Tijdens deze lezing van Hans van den Eeden staat de ontwikkeling van de Brabantse negentiende eeuw centraal. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de technologische en sociale vooruitgang van de Brabantse “IJzeren Eeuw”. In de negentiende eeuw veranderde Noord-Brabant langzaam van een agrarische naar een technologische samenleving. Het was ook de tijd van Vincent van Gogh, die toen zijn aardappeleters schilderde. Verder reed toen de eerste trein/ tram, vonden tal van uitvindingen plaats en werden wegen verhard en aangelegd. Tevens werden kanalen (Zuid-Willemsvaart) en andere waterwegen gegraven. Het was ook een periode van de verandering van kleinschaligheid naar grootschaligheid. Dat gold ook voor de omslag van ambachtelijke huisnijverheid naar industriële productie. Denk hierbij aan de industriële ontwikkelingen in Helmond. Elk dorp kreeg wel een strohulzenfabriek. In Someren was dat die van Jan Bakermans en in Asten die van Van Gogh. Vele windmolens kregen hun stoommachine, zoals de windmolens van Berkers in de Postelstraat en die van Rooijmans in de Kerkstraat, dit om ook te kunnen malen als het windstil was. In Asten kwam de firma van Bluyssen tot grote bloei. Tijdens de lezing wordt ook aandacht besteed aan de ontwikkeling van de Brabantse schoen- en leerindustrie in de Langstraat, sigarenmakerijen, wolindustrie in Tilburg/ Helmond, suikerproductie in West-Brabant, klompenmakerijen in de Meijerij en steenfabrieken. Gedurende het tweede deel van de negentiende eeuw kwamen ook de arbeidsomstandigheden onder druk te staan. De opkomst van met name de sociale beweging was daarop een reactie. Zij zetten zich in voor kiesrecht, afschaffing van kinderarbeid en naleving van de pauselijke encycliek Rerum Novarum. Het was ook de tijd dat in Asten en Someren jongelui werden geronseld voor het leger van de paus, de zouaven. Deze lezing wordt ondersteund met spraakmakende anekdotes en fraai beeldmateriaal. Kortom, in de negentiende eeuw werd in Brabant een omslag naar de moderne tijd gemaakt. Hans van den Eeden (Breda, Ginneken 1947) is onderzoeksjournalist /schrijver en woont in Heusden-vesting. Hij begon zijn schrijfcarrière bij het Weekblad De Groene Amsterdammer. Van den Eeden schrijft in verschillende magazines en tijdschriften over onder andere cultuurhistorie. Tevens schrijft hij voor het Brabants Dagblad. Hij heeft verschillende boeken over cultuurhistorie op zijn naam staan. Het boek “Leve de Koning, Lodewijk Napoleon op reis door Brabant en Zeeland” is wel zijn bekendste. Hans van den Eeden was betrokken bij de televisieserie “De IJzeren Eeuw” van de VPRO (2015). Ook werkte hij mee aan de serie “De Canon van Brabant”, van Frank Lammers in 2015 voor Omroep Brabant.

Grote excursie Luik

  • Datum: zaterdag 22 juni 2019
  • Locatie: Vertrek restaurant De Platte Vonder
  • Adres: Nieuwendijk 10, Someren-Eind
  • Aanvang: 09:00 uur
  • Toegang: alleen leden
  • Kosten: u ontvangt hierover nog bericht
Grote excursie Luik Datum: zaterdag 23 juni 2019 Vertrek: Vanaf restaurant de Platte Vonder, Someren-Eind Luik Een prachtige historische stad aan de Maas, ongeveer 30 km. ten zuiden van Maastricht in de Belgische Ardennen. Het is één van de grootste steden van België en de hoofdstad van de provincie Luik. Luik heeft van oudsher de bijnaam “Vurige Stede”, een bijnaam waar de stad nog steeds trots op is. Luik staat van oudsher immers bekend als een vieze industriestad en hoewel men verwoede pogingen doet om de stad aantrekkelijker te maken voor het publiek blijft Luik deze naam houden. De laatste jaren zijn er echter prachtige projecten in de stad gerealiseerd om Luik een ander uiterlijk te geven. Denk hierbij aan de bouw van het station Luik-Guillemins of aan het combineren van kleinere musea tot prachtige musea met een zeer complete collectie. Daarnaast worden veel van de prachtige oude panden, kerken en kathedralen in de stad terug in ere hersteld. Er zijn zelfs een paar hypermoderne winkelcentra verrezen in de stad. Veel van de lelijke hoogbouw die in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw is gebouwd wordt langzaamaan vervangen. Het zal echter nog jaren duren voordat deze metamorfose van de stad afgerond zal zijn en Luik van zijn slechte naam is ontdaan. Tot die tijd is Luik een mooie stad die op sommige plaatsen wat donker en vuil is. Laat je hierdoor echter niet afschrikken want deze drukke studentenstad heeft meer te bieden dan je denkt. Deelname: Alleen voor leden van de Vonder. U dient zich vooraf aan te melden. Daarover ontvangt u te zijner tijd nog een bericht waarbij tevens alle informatie over de nadere invulling en kosten van deze excursie-dag.

Heemkundekring De Vonder Asten-Someren, Molenstraat 10, 5711 EW Someren, tel. 0493-472423
Heemhuis open op dinsdag van 9.00 uur tot 12.00 uur en donderdag van 19.00 uur tot 21.00 uur