De pagina's Peel/Meijelscheweg, Peel/Meijelscheweg/Meijelseweg 73 worden nu weergegeven
Peel toevoegen aan selectie

Bewoningsgeschiedenis

Dit is een deel van de bewoningsgeschiedenis gemaakt op 28-02-2024 20:02:50
Voor de voor het laatst bijgewerkte versie surf je naar https://www.heemkundekringdevonder.nl/bewoningsgeschiedenis

Meijelscheweg

Het oudste huis van de Meijelscheweg is wat nu de Bleekerweg heet, waarvan een huis dateert van rond 1850. Kort daarna is ook een weg aangelegd, waarvan hieronder een extract uit het document inrichtingsvisie Peelvenen1:

De hoofdweg van Asten via Heusden naar Meijel is in de tweede helft van de 19e eeuw midden door de Peel aangelegd. Twee herbergen waren in het projectgebied halteplaats en ter hoogte van de huidige Buizerdweg lag herberg Halfweg en ter hoogte van de huidige Tureluurweg was herberg Aan het Eeuwig Leven gevestigd. Mijlpalen voor deze weg zijn de kiezelverharding in 1907, die de benaming 'de kiezelweg' in de volksmond oplevert, de asfaltverharding in de jaren dertig van de 20e eeuw.

Er was nog wel bezwaar van de gemeente Deurne tegen deze weg, zoals gemeld in de Noord Brabanter van 13-11-1856:

01

Uiteindelijk komt de weg er toch en bij de herberg Halfweg, daterend van rond 1860 woonde een kantonnier, die voor het onderhoud van de weg zorgde. Herberg 'Het Eeuwig Leven', daterend van rond 1860 huisvestte een tolgaarder, die tol hief voor transporten over deze weg. In het Nieuwe Amsterdamsche handels- en effectenblad van 16-05-1861 staat dat aannemer Franciscus van den Berg, geboren op 07-01-1813 te Heeze, de weg gaat aanleggen:

02

In de Nieuwe Rotterdamsche courant van 07-01-1864 wordt het onderhoud van de weg aanbesteed:

03

In de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant van 20-12-1864 worden de tollen op de weg van Heeze naar de grens bij Meijel verpacht, waarvan dus 1 op het stuk Meijelscheweg bij herberg 'Het Eeuwig Leven':

04

In die tijd vinden ook de ontginningen van de Peel plaats, die wordt aanbesteed in de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant van 20-12-1888 (rechts); en een verzoek om dat in eigen beheer te doen, zoals wordt voorgesteld in diezelfde krant van 18-01-1889 (onder):

05

06

Rond 1900 wordt de Meijelscheweg verhard met steenslag en dat moest worden onderhouden en dat gebeurde met paardenwalsen2:

Nadat het veen is weggehaald wordt begonnen met het in cultuur brengen van de woeste grond, aldus onderstaand citaat uit het document inrichtingsvisie Peelvenen1:

Vanaf het begin van de 20e eeuw werd het heidegebied ten noorden van de Astense Peel ontgonnen tot landbouwgrond. De heide was door het verschijnen op de markt van kunstmest niet meer nodig in het eeuwenoude systeem van mestproductie in de potstal. Ook de bevolkingsgroei betekende een grotere behoefte aan landbouwproducten. In de winter van 1904 op 1905 werd door de Nederlandse Heidemaatschappij een deel van de Peel aan de weg Asten naar Meijel landbouwgrond. Slechte grond wordt bebost. De Eeuwselsebossen aan de Meijelseweg en Goudplevierweg zijn aangeplant omstreeks 1911.
In werkverschaffing worden grote ontginningen langs de Meijelseweg uitgevoerd, waarvoor de boerderijen pas na de Tweede Wereldoorlog kunnen worden gebouwd. Tijdens de crisis zorgt de ruilverkaveling De Eeuwselse Loop voor kanalisatie van de beek en verbetering van sloten en zandwegen. De ontginning van de Peel moet voor de boeren die zich er vestigen ook voorzien in een nieuwe parochiekern, Willemsveen. De kerk en het klooster, zoals opgenomen in het plan uit 1946, komen niet van de grond, maar de school wel.

Willemsveen

De gemeente Asten heeft na analogie van de ontginningsdorpen Griendtsveen en Helenaveen de wens een dorp met de naam Willemsveen te stichten. De naam Willemsveen is ingediend door Theodorus van Pol als vernoeming naar de in de Tweede Wereldoorlog vermoorde burgemeester Willem Wijnen. Theodorus van Pol heeft hiervoor nog vijfentwintig gulden gewonnen. Bij wikipedia lezen we het volgende over Willemsveen:

Willemsveen was een gepland ontginningsdorp tussen Heusden en Neerkant in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. In 1949 werd de Kardinaal Mindszentyschool geopend, echter de plannen om een kerk te bouwen zijn nooit tot uitvoering gebracht.
Na de oorlog nam de levensvatbaarheid van Willemsveen hard af. De voornaamste reden was de stopzetting van de Peelontginning, waardoor er minder arbeidskrachten in de regio nodig waren. De andere reden was de algemene trend van schaalvergroting: omdat de bevolking mobieler werd en meer behoefte aan voorzieningen had, bestond er minder behoefte aan kleine lokale kernen. Ten slotte was voor de Tweede Wereldoorlog de weg tussen Heusden en Meijel een van de belangrijkste noord-zuidverbindingen naar Limburg, die voor veel horeca zorgden. Met de komst van de A2 is deze functie komen te vervallen. Vanwege de afnemende leerlingenaantallen is de school in 1982 gesloten en nadien gesloopt.
Willemsveen is niet erkend als buurtschap, en wordt daarom zelden op kaarten vermeld. Informeel wordt de benaming nog steeds veel gebruikt door de regio.

Ook de verdere ontginning van de Peel na de Tweede Wereldoorlog heeft niet kunnen zorgen voor de levensvatbaarheid van Willemsveen. Zo besluit het gemeentebestuur van Asten in 1953 om een groot deel van de Peel tussen de Meijelsche weg en Sluis XIII in de Zuid-Willemsvaart in cultuur gebracht, waarvan de Volkskrant van 26-09-1953 verslag doet:

07

Wel is in 1949 een Rooms Katholieke lagere school gesticht die de bewoners van de Peel in de gelegenheid stelden om hun kinderen daar les te laten ontvangen. Hieronder een foto van de Kardinaal Mindszentyschool, die maximaal ongeveer 90 leerlingen telde en waaraan in drie gecombineerde klassen les werd gegeven:

08

Hieronder een foto van de gecombineerde 1e en 2e klas in het schooljaar 1949-1950 van juffrouw Joosten-Plenders wonend te Meijel.

09

Voorste rij van links naar rechts:
Arnold Rovers, zoon van Jan Rovers, woonde op de toenmalige Meijelscheweg 24C
Karel Vervoordeldonk, zoon van Karel Vervoordeldonk, woonde in het voormalige huis Peel 15
Janus Verberne, zoon van Jan Verberne, woonde in het voormalige huis Meijelscheweg 26
Gerard Jeuken, zoon van Michel Jeuken, woonde op de huidige Achtermijterbaan 1
Riek Jansen, dochter van Piet Jansen, woonde in het voormalige huis Peel 17
Nellie (Zus) Verberne, dochter van Mathijs Verberne, woonde op de huidige Gruttoweg 3
Tweede rij van links naar rechts:
Sien van Meel, dochter van Peer van Meel, woonde op de huidige Vlosbergweg 8
Ellie Verrijt, dochter van Driek Verrijt
Piet Dielissen, zoon van Gradje Dielissen, woonde op de huidige Tureluurweg 5
Piet Joosten, zoon Jozef Joannes Joosten en juffrouw Catharina Anna Maria Penders
Truus Kessels, dochter van Lei Kessels, woonde op de huidige Gevlochtsebaan 29
Riek Koolen, dochter van Jan Koolen, woonde op de huidige Roerdompweg 8
Derde rij van links naar rechts:
Nellie Ulen, dochter van Piet Ulen, woonde op de toenmalige Peel 29
Willemien Ulen, dochter van Piet Ulen, woonde op de toenmalige Peel 29
Sjaak van den Broek, zoon van Driek van den Broek, woonde op de huidige Meijelseweg 88
Lois Haazen, zoon van Willem Haazen, woonde op de huidige Smientweg 6
NN Jansen
NN Welten
Vierde rij van links naar rechts:
Anny van Meel, dochter van Piet van Meel, woonde op de huidige Gezandebaan 42
Mia Verberne, dochter van Jan Verberne, woonde in het voormalige huis Meijelscheweg 33
Harry Vos, zoon van Reinier Vos woonde op de huidige Kleine Heitrak 4
Piet Koolen, zoon van Jan Koolen, woonde op de huidige Roerdompweg 8
NN Welten, dochter van Piet Welten, woonden op de huidige Buizerdweg 3
Anny Welten, dochter van Piet Welten, woonden op de huidige Buizerdweg 3
Vijfde rij van links naar rechts:
Marietje Gorissen, dochter van Willem Gorissen, woonde op de huidige Meijelseweg 72
Wim Gorissen, zoon van Willem Gorissen, woonde op de huidige Meijelseweg 72
Gerard Rutjens, zoon van Graard Rutjens, woonde op de huidige Smientweg 8
Harry Sleutels, zoon van Sjaak Sleutels, woonde op de huidige Buizerdweg 2
Jan Verberne, zoon van Piet Verberne, woonde in het voormalige huis Peel 25
Toos Verberne, dochter van Piet Verberne, woonde in het voormalige huis Peel 25
Dien Martens, dochter van Driek Martens, woonde in het voormalige huis Meijelscheweg 26

Hieronder een schoolrapport over de maanden mei, juni en juli 1949 van Gerard Jeuken in de tijd dat de grote schoolvakantie naar Augustus werd verzet:

10

In de Volkskrant van 14-03-1952 is Petrus Martinus Franciscus (Piet) van Nunen, geboren te Deurne op 12-07-1919 als zoon van Aloysius Joseph Peter Reinold van Nunen en Francisca Maria Gielen, aan het woord over de dreigende ondergang van de Kardinaal Mindszentyschool te Willemsveen, waar hij van 1949 tot 1952 hoofd was:

11

De Kardinaal Mindszentyschool is in 1982 opgeheven en we vervolgen met de beschrijving uit het document inrichtingsvisie Peelvenen1:

Na de Tweede Wereldoorlog worden de ontginningen weer ter hand genomen, nu vanuit de Dienst Uitvoerende Werken. Tussen 1952 en 1962 zetten werkers 450 hectaren Peel om in landbouwgrond. Het betreft gronden in het concessiegebied van de Maatschappij Griendtsveen en in de Veluwepeel aan de Kruisbaan, Vaalbaan en Ospelerweg. De laatste ontginning vindt plaats tussen 1965 en 1970 aan de Kokmeeuwenweg. De intentie was om de gehele Peel te ontginnen. Na de Tweede Wereldoorlog drong het natuurbesef ook in de ruimtelijke orde door. In een ontginningsplan uit 1946 nam de Heidemaatschappij ook 300 hectaren Astense Peel op met de bestemming natuurgebied. Staatsbosbeheer koopt in 1957 367 hectaren Peel van de gemeente, die de basis zijn voor het natuurreservaat dat na het vertrek van de Maatschappij Griendtsveen in 1963 gerealiseerd wordt. Op 10 juni 1966 opent minister Vrolijk natuurreservaat De Groote Peel, dat zich uitstrekt op Limburgs gebied en ook de nog in eigendom van de gemeente Asten zijnde Peelgronden omvat. Het natuurgebied krijgt in 1993 de status van Nationaal Park.

Op de topografische kaart van het gebied rond de Meijelscheweg van 1900 kunnen we 9 huizen onderscheiden:

12

In 1930 is dat aantal opgelopen tot 25 te onderscheiden huizen:

13

Tegenwoordig liggen er nog ruim 30 vooroorlogse huizen van het gehucht Meijelscheweg aan de straten Meijelseweg, Bleekerweg, Buizerdweg, Gevlochtsebaan, de noordzijde van de Gezandebaan, de westzijde van de Gruttoweg, Kemphaanweg, de zuidzijde van de Slobeendweg, Spechtstraat, Tureluurweg, Vossenbaan en Zaagbekweg.

Meijelseweg 73

Antoon (Teunke) Jöris is geboren te Posterholt op 05-06-1874 als zoon van Godfried Jöris en Anna Maria Bongaerts en broer van Jacob Jöris (zie Meijelseweg 78). Hij is op 09-11-1900 te Posterholt getrouwd met Anna Gertruda Hubertina Peters, geboren te Echt op 05-10-1874 als dochter van Theodoor Peeters en Elisabeth Hubertina Puts. In het bevolkingsregister van Asten over de periode 1910-1920 bewonen zij vanaf 1920 een nieuw huis met huizingnummer D116a:

01

Om iets te weten te komen over de familie Puts (zie ook Meijelseweg 78) zijn de volgende passages uit het boek "Boeren in de Roerstreek"1 geciteerd:

Jan Puts werd op 29-01-1841 in Posterholt op de Voorste Vorst geboren als het viedrde kind en tweede zoon van Peter Puts en Gertrudis Timmermans en bracht zijn kinder- en tienerjaren door in een groot gezin dat het met een kleine boerderij niet breed had. Na het vroegtijdig overlijden van zijn vader op 23-03-1856 moest hij samen met zij drie jaar oudere broer Hendrik het mannenwerk op de boerderij voor zijn rekening nemen.
In maart 1860 werd hij gekeurd voor de militaire dienst en geschikt bevonden nadat de meetlat een lengte van 164 centimeter had aangewezen, een normale lengte voor een jongeman in die tijd. Zijn broer Hendrik was drie jaar eerder afgekeurd omdat hij maar tot 139 centimeter reikte. Lang niet alle jongens die voor militaire dienst waren goedgekeurd, moesten de gang naar de kazerne maken. Dat werd door loting bepaald. Jan lootte zich in en op 1 mei 1860 moest hij zich melden, om pas op 30 april 1865 uit de dienst te worden ontslagen.
Op 03-10-1867 vond in het gemeentehuis van Posterholt de huwelijkssluiting plaats van het huwelijk van Jan Puts en Maria Knoben, geboren te Posterholy op 24-10-1840 als dochter van Peter Knoben en Gertrudis Puts. Jan en Maria gaven erlkaar het jawoord in het bijzijn van Jan's moeder, Marioa's ouders en vier getuigen, waaronder zijn broer Hendrik Puts, die vanaf eind april dat jaar in Waarden in Pruisen werkte, maar voor de gelegenheid verlof had gekregen.
Jan en Maria trokken na de bruiloft niet in bij Maria's ouders maar bij Jan's moeder op de Voorste Voorst, waar Jan door het verblijf van zijn broer Hendrik in Pruisen voorlopig niet kon worden gemist.
In 1873 vond op de Voorste Vorst een groot familiefeest plaats, toen de bruiloft werd gevierd van twee stellen die tegelijk getrouwd waren: Jan's broer Hendrik en Anna Maria Verberkt en Jan's zus Elisabeth en Theodoor Peeters

Kinderen van Hendrik Puts en Anna Maria Verberkt (dochter Mechtildis is getrouwd met Jacob Jöris, zie Meijelseweg 78) en van Elisabeth Hubertina Puts en Theodoor Peeters (dochter Anna Gertruda Hubertina is getrouwd met Antoon Jöris) hebben dus in het begin van de 20e eeuw als pioniers bijgedragen aan de ontginning van de Peel.

Ook over de perode 1920-1930 wonen Antoon Jöris en Anna Gertruda Hubertina Peters het huis met huizingnummer D120 ook bekend als Meijelscheweg 43:

02

Links in het Eindhovensch dagblad van 06-03-1920 de uitgifte van erfpachtgrond aan Antoon Jöris, F. Aarts, H. Verstappen en Jakob Derks (zie Voormalig huis D1753). Rechts in de krant de Zuid-Willemsvaart van 02-09-1922 staat dat de gemeenteraad subside toekent voor de ontginningsboerderijen van Antoon Jöris, P. Beckers (elders in de Peel) en Hendrikus Martens (zie Meijelseweg 76).

03 04

Over de periode 1930-1938 bewonen Antoon Jöris en Anna Gertruda Hubertina Peters nog steeds het huis op de Meijelscheweg 43

05

Hieronder een foto voor het huis uit 1932 van het gezin met zittend van links naar rechts Carolina Gertrud (Traut), Antoon (Teunke), Anna Gertruda (Gertrud) Huberdina en Anna Elisabeth, en staand van links naar rechts Godfried (Frits), Franciscus (Frens), Maria Catherina (Trien), Peter (Piet), Maria Elisabetha (Marie), Theodorus (Thij), Hendrik (Harrie):

05a

In de krant de Zuid-Willemsvaart van 10-07-1937 wordt gemeld dat er nog 14 hectare grond kan worden ontgonnen in de buurt van de boerderij van Antoon Jöris:

06

Antoon Jöris is op 18-10-1952 te Asten overleden en Anna Gertruda Hubertina Peters is op 30-01-1963 te Asten overleden en hieronder de bidprentjes bij hun overlijden:

06a 06b

Hieronder een oude foto en een rond 1990 gemaakte foto van het huis van Antoon Jöris2:

06c

Op de plaats van het huis staat deze uit 1945 stammende boerderij aan de Meijelseweg 73, waarvan hieronder een streetview:

07

Overzicht bewoners

Meijelscheweg 43
# Periode Naam hoofdbewoner Geboorte Tweede persoon Geboorte Vertrek
D116a 1920 Antoon Jöris Posterholt 05-06-1874 met oudste kinderen
D120 1920-1930 Antoon Jöris Posterholt 05-06-1874 Anna Gertruda Hubertina Peters Echt 05-10-1874
43 1930-1938 Antoon Jöris Posterholt 05-06-1874 Anna Gertruda Hubertina Peters Echt 05-10-1874
Referenties
  1. ^Boeren in de Roerstreek, afkomst en leven van Maria Puts (https://books.google.nl/books/about/Boeren_in_de_Roerstreek.html?id=ocLSAQAAQBAJ&redir_esc=y)
  2. ^Neerkants Historisch Erfgoed (http://neerkantshistorischerfgoed.techniekmeteenziel.nl)