De pagina Voordeldonk/Achterbos/Achterbos 6 wordt nu weergegeven
Voordeldonk/Achterbos toevoegen aan selectieVoordeldonk toevoegen aan selectie

Bewoningsgeschiedenis

Dit is een deel van de bewoningsgeschiedenis gemaakt op 18-06-2024 18:06:02
Voor de voor het laatst bijgewerkte versie surf je naar https://www.heemkundekringdevonder.nl/bewoningsgeschiedenis

Achterbos 6

Een deel van de oorspronkelijke hoeven Achterbosch en Lensdonk (zie Achterbos 9) gaat in 1760 naar Laurens Jelisse:

Asten Rechterlijk Archief 98 folio 1; 15-12-1760:
Rogus Franciscus Schenaarts, secretaris, te Aarle. Hij verkoopt aan Laurens Jelisse een huis, schuur, stal met de daarbij behorende grond, naar behoren te delen of te gebruiken en tussen de andere huizen in gelegen met als bewoner de weduwe Andries Verheyen; een gedeelte van het aangelag naast het oude huis 1 1⁄2 lopense naast het Hoyvelt en Johannes Jansen; groes het Schaapsvelt in zijn bekende 5 lopense heggen gelegen; groes het derde Del 2 1⁄2 lopense naast Pieter Coolen tot aan de sloot en tot aan de hoek van de Schaapsdries; hooiland de agterste helft van de Stok 2 11⁄2 lopenese naast de kinderen Marcelis Berkers; land den 1e acker in de Kamp 3 lopense naast het Schaapsvelt; land in den Berg 2 lopense naast Francis Deenen; de Langenacker tussen de Weegen 5 lopense naast Pieter Coolen; den 3e acker op de Stelt 4 lopense naast Peter Driessen van Bussel en de onverdeelde hei; het laatste Hoekackerke 2 lopense naast Francis Deenen; de agtersten acker op de Leysdonk 5 lopense naast Antoni Verleysdonk; 1⁄3e deel in een Heytvelt met de onderste groes die niet verdeeld tot de Koeystraat grootte onbekend, 1⁄3e deel is van Francis Deenen en 1⁄3e deel is van Pieter Coolen; nog een onverdeeld 1⁄3e deel in het Heytvelt van de hoeve naar den Boetschotseacker grootte onbekend; 1⁄3e deel in het Weytvelt aan de Leysdonk 30 lopense. Verponding ƒ 15-00-00 per jaar. Bede ƒ 5-11-06 per jaar. Koopsom ƒ 680,-, waarvan ƒ 300,- à 3%. Marge: 04-11-1766 gelost aan Jan Smits, schepen, te Aarle namens Catarina Scheffer, weduwe Rochus Francis Schenaarts. 

Laurens Jelisse is geboren te Asten op 22-01-1722 als zoon van Jelis Vreynsen en Maria Marcelis Colen (zie Bergdijk 36). Hij is op 14-05-1747 te Asten getrouwd met Jenneke Janse Claus, geboren op 01-07-1721 te Asten als dochter van Jan Aerts Claus en Catalijn Philipsen (zie ook Voormalig huis E509):

01

Het gezin van Laurens Jelisse en Jenneke Janse Claus:

# Voornaam Geboorte Huwelijk Overlijden Referentie
1 Maria Asten ±1748 Asten 06-02-1780
Eijmert Matthia Bollen
Asten 04-10-1828 zie Voordeldonk 91
2 Petronella Asten 06-02-1750 Ongehuwd Asten 18-08-1832
3 Egidius Asten 21-11-1752
4 Catharina Asten 26-11-1753 Kind Asten ±1753
5 Catharina Asten 11-02-1756 Asten 15-02-1784
Johannes Jansen van Dijk
Asten 03-05-1831 zie Voormalig huis C436
6 Johannes Asten 05-03-1759 Asten 21-11-1790
Hendrina Anthony Leenen
Asten 21-03-1825 zie Voormalig huis F182
7 Hendrina Asten 06-07-1762 Asten 05-02-1804
Joannes Peeter Slegers
Asten 30-03-1837 zie Voormalig huis C1171
8 Ida Asten 18-10-1765 Asten 10-02-1793
Pieter Dirk Martens
Asten 02-11-1840

Volgens de bewoningslijst is Laurens Jelisse vanaf de aankoop in 1760 tot zijn overlijden eigenaar en bewoner van het huis:

Jaar Eigenaar nummer 1e Voordeldonck Bewoners nummer 1e Voordeldonck
1761 Laurens Jelisse Laurens Jelisse
1766 Laurens Jelisse Laurens Jelisse
1771 Laurens Jelisse Laurens Jelisse
1776 Laurens Jelisse Laurens Jelisse
1781 Laurens Jelisse Laurens Jelisse

Laurens Jelisse is op 30-07-1785 te Asten overleden en Jenneke Janse Claus verhuist naar Ostade (zie Voormalig huis F182) en is op 20-02-1799 te Asten overleden. Na haar overlijden wordt de erfenis verdeeld:

Asten Rechterlijk Archief 129 folio 168 verso, 07-05-1800:
Jan van Dijk, getrouwd met Catharina Laurens Jelisse, Maria Laurens Jelisse, weduwe Eymert Bollen, Petronella Laurens Jelisse, Hendrina Laurens Jelisse, Jan Laurens Jelisse, Pieter Dirk Martens, getrouwd met Ida Laurens Jelisse. Zij verdelen de vaste goederen.
1e lot krijgt Jan van Dijk: de helft van den Agterbosch 14 lopense 4 roede, ene zijde Francis Deenen, deel van het Aangelag geheel 6 lopense 9 roede, ene zijde Willem Roymans; land / groes de Stelt 2 lopense 26 roede, ene zijde Francis Deenen; de helft van Langenakker geheel 6 lopense 20 roede; land lange Seylen 3 lopense 26 roede; land voorste Seylen 2 lopense 6 roede; land bij de Leysdonk 3 lopense 48 roede; 3 cops van den Pootbeemd geheel 18 lopense 43 roede, ene zijde weduwe Willem Colen; hei / groes het Hijtveld of de Del samen 5 lopense 19 roede; 3 cops van het Schaapsveld geheel 12 lopense 20 roede, ene zijde het 6e lot; de helft van den Dries geheel 3 lopense 44 roede, ene zijde Francis Deenen; groes Heynesvelt 1 lopense 42 roede; het nieuwe huis, waarin de ontvanger van dit lot woont. Dit lot zal uitkeren aan het 4e lot ƒ 400,-.
2e lot krijgt Maria Laurens Jelisse: 2 lopense groes van den Pootbeemd aan de Agterbosch geheel 18 lopense 43 roede, ene zijde Pieter Kanters; ƒ 400,- te ontvangen van het 5e lot.
3e lot krijgt Petronella Laurens Jelisse: ƒ 400,- te ontvangen van het 6e lot.
4e lot krijgt Hendrina Laurens Jelisse: ƒ 400,- te ontvangen van het 1e lot.
5e lot krijgt Jan Laurens Jelisse: huis en hof te Ostaden 1 lopense; groes het weyd Hooyveld 3 lopense; land den Duytsenkamp 4 lopense; land den Hoppekamp 1 lopense; land den Duytsenkamp 4 lopense; groes het voorste Weyveld 4 lopense; groes den Aa-beemt 2 lopense; land Harkhoebe 2 lopense; groes Christenvelt 6 lopense; land Duytsekamp 3 lopense; land de Beckers 1 lopense; groes den Pastorybeemt 4 lopense 46 roede. Dit lot zal uitkeren aan het 2e lot ƒ 400,-. Belast aan het Geestelijk Comptoir van Peelland.
6e lot krijgt Pieter Dirk Martens: Het oude huis aan den Agterbosch, waarin hij woont; de helft van het Heytveld geheel 14 lopense 4 roede, ene zijde weduwe Wilbert Coolen; 2 lopense land / groes van het Aangelag geheel 6 lopense 9 roede, ene zijde de hei; de helft van de Stelt geheel 2 lopense 26 roede, ene zijde Willem Roymans; land Langenakker 6 lopense 20 roede, ene zijde Willem Hoebergen; land korte Seylkens 2 lopense; land Langenakker 3 lopense 49 roede; land de Kamp 3 lopense 5 roede; land de Leysdonk 37 roede; 9 lopense 3 cops van de Pootbeemd geheel 18 lopense 43 roede, ene zijde Pieter Kanters; groes de Koeystraat 3 lopense 46 roede; 4 lopense van het Schaapsvelt geheel 12 lopense 24 roede, ene zijde Francis Deenen; groes het Leegveld 2 lopense 43 roede; de helft van den Dries geheel 3 lopense 43 roede, ene zijde Francis Deenen. De ontvanger van dit lot zal uitkeren aan het 3e lot ƒ 400,-. Belast met de cijns welke bevonden zal worden.

Dochter Ida Laurenti Jelisse is geboren te Asten op 18-10-1765 en op 10-02-1793 te Asten getrouwd met Petrus Theodori Martens, geboren te Asten op 07-10-1765 als zoon van Dirk Martens en Elisabeth van Bussel (zie 't Hoekske 2):

02

Het gezin van Ida Laurenti Jelisse en Petrus Theodori Martens:

# Voornaam Geboorte Huwelijk Overlijden Referentie
1 Theodorus Asten 12-11-1793
2 Johanna Maria Asten 23-09-1796 Asten 03-05-1827
Johannes van Heugten
Asten 25-04-1857 zie Voormalig huis C1617
3 Laurentius Asten 07-01-1800 Ongehuwd Asten 14-12-1882
4 Johannes Asten 13-03-1803 Asten 11-02-1844
Joanna Maria Kuijpers
Asten 22-11-1851
5 Jelis Asten 05-04-1805 Ongehuwd Asten 25-02-1875
6 Elizabetha Asten 13-03-1808 Ongehuwd Asten 30-10-1881

Het oude huis komt in handen van Pieter Dirk Martens:

Jaar Eigenaar nummer 1e Achterbosch Bewoners nummer 1e Achterbosch
1798 weduwe Laurens Jelisse weduwe Laurens Jelisse
1803 Pieter Dirck Martens Pieter Dirck Martens

In de verpondingen van 1810 en in het kadaster over de periode van 1811-1832 wordt Peter Dirk Martens als eigenaar en bewoner genoemd:

Verpondingen 1810 XIVd-67 Voordeldonk folio 91 verso:
Pieter Dirk Martens bij deling 07-05-1800. Huijs het oud met het heijtvelt ½.

Kadaster 1811-1832; C439: huis en erf, groot 06 roede 30 el, Achterbosch, klassen 8,
Eigenaar: Peter Dirk Martens.

03

04

Petrus Theodori Martens is op 09-05-1827 te Asten overleden en Ida Laurenti Jelisse is te Asten op 02-11-1840 overleden:

05

Volgens de kadastrale legger is het huis rond 1833 overgegaan op zoon Johannes Martens is geboren te Asten op 13-03-1803 en op 11-02-1844 te Asten getrouwd met Joanna Maria Kuijpers, geboren te Asten op 30-12-1802 als dochter van Jan Mathijs Kuijpers en Petronella van Heugten (zie Julianastraat 9):

06

Het gezin van Johannes Martens en Johanna Maria Kuijpers:

# Voornaam Geboorte Huwelijk Overlijden Referentie
1 Peter Asten 10-12-1844 Someren 24-04-1879
Francina van Bree
Asten 20-05-1921

Johannes Martens is op 22-11-1851 te Asten overleden en de ongehuwde oom Laurens Martens, geboren te Asten op 07-01-1800, wordt hoofd van het huis. In het bevolkingsregister van Asten over de periode 1859-1879 zien we dat hij samen met zijn broer Jelis, zus Elisabeth, schoonzus Joanna Maria Kuijpers en haar zuster Mechelina Kuijpers en zijn neef Peter Martens in het huis woont met huizingnummer C50 en later C54:

07

In het bovenstaande bevolkingsregister en in de kadastrale legger zien we dat vanaf 1869 Peter Martens het huis overneemt. Peter Martens is geboren te Asten op 10-12-1844 en op 24-04-1879 te Someren getrouwd met Francina van Bree, geboren te Someren op 17-09-1845 als dochter van Mathijs van Bree en Johanna van Heugten.

 

 

Joanna Maria Kuijpers is op 08-03-1874 te Asten en Jelis Martens is overleden te Asten op 25-02-1875. Rond 1875 vindt er nog een verbouwing plaats en krijgt het huis kadasternummer C1998, zoals te zien is op nevenstaande kadasterkaart.

Inwonende tante Elisabeth Martens is op 30-11-1881 te Asten overleden en inwonende oom Laurens Martens is op 14-12-1882 te Asten overleden. Het gezin van Peter Martens en Francina van Bree, woont volgens de bevolkingsregisters van Asten over de perioden 1879-1890 (C49), 1890-1900 (C46), 1900-1910 (C46) en 1910-1920 (C40) in het huis:

08

Francina van Bree is op 09-06-1904 te Asten overleden en Peter Martens is op 20-05-1921 te Asten overleden. Hieronder het bidprentje bij het overlijden van Francina van Bree en de overlijdensakte van Peter Martens:

09 10

Hun zoon Johannes is geboren te Asten op 25-04-1880 en op 25-01-1907 getrouwd met Wilhelmina van Geffen, geboren te Asten op 22-09-1872 als dochter van Johannes van Geffen en Johanna van den Einden (zie Voormalig huis C613), is dan het eigenaar en bewoner. In het bevolkingsregister van Asten over de periode 1920-1930 komen zij vanuit C36 (zie Voormalig huis C436) en betreft het huizingnummer C27, ook wel bekend staand als Achterbosch 6:

11

In de krant de Zuid-Willemsvaart van 09-08-1927 een verslag van de raadsvergadering, waarin buren van Johannes Martens klagen dat hij de waterlossing niet op orde heeft. In het plaatje is de woning van Jan Martens met een paarse cirkel aangegeven en de waterlaat met een blauwe cirkel.

12 13

Inwonende dienstbode Johanna Maria Vinken, geboren te Someren op 28-08-1907 als dochter van Peter Vinken en Antonia Lammers, is op 24-05-1930 in het huis van Johannes Martens bevallen van een dochter. Later in de krant de Zuid-Willemsvaart van 10-09-1930 en de Nieuwe Tilburgsche courant van 24-09-1930 wordt zij veroordeeld tot 6 maanden gevangenisstraf vanwege doodslag op haar kind. 

Ook over de periode 1930-1938 wonen Johannes Martens en Wilhelmina van Geffen met hun gezin in het huis op Achterbosch 6:

14

Johannes Martens is op 19-12-1941 te Asten overleden en Wilhelmina van Geffen is op 09-12-1946 te Asten overleden en hieronder hun bidprentjes:

15 16

Na hun overlijden is hun zoon Franciscus Johannes (Frans) Martens, geboren te Asten op 21-05-1909, in het huis blijven wonen. Hij was zijn leven lang vrijgezel en Maria Catharina (Miet) Werts, geboren te Asten op 22-10-1913 als dochter van Antonie Werts en Antonia Aarts, zorgde voor hem. Zij was op 14-08-1936 te Asten getrouwd met Henricus van den Eijnden, geboren te Asten op 03-10-1904 als zoon van Antonie van den Eijnden en Wilhelmina Maas (zie Diesdonkerweg 15). Zij woonden destijds op de Tuinstraat 8 in Asten.

Bij heemkundekring De Vonder lezen we dat Franciscus Johannes (Frans) Martens een houthandel en een taxibedrijf had:

Object: Achterbos 6.
Bouwhistorie: Particuliere bouw van boerderij, bouwjaar circa 1850, 1971 bouw opslagloods voor stroo, 1995 renoveren boerderij, 1998 oprichten stal.
Gebruikshistorie: Woning van circa 1850 tot heden.
Eigenaren/bewoners: Familie Martens, Peter Martens opgevolgd door Jan Martens en vervolgens als bijzondere bewoner Frans Martens, die jarenlang taxi gereden heeft.
Soort woning: Langgevelboerderij.
Interview: Boerderij, bewoners Frans Martens. Oud taxibedrijf en houthandel ernaast. Relatie met omgeving: boerderij maakt deel uit van eeuwenoude boerennederzetting Achterbosch.

17

Boven een oude foto van de boerderij op Achterbos 6 met links Achterbos 8 en rechts Achterbos 9, onder een streetview in 2010 en hieronder een streetview van deze boerderij uit 2014.

18

19

Hieronder een foto en bidprentje bij het overlijden van taxichauffeur zoon Frans Martens:

20 21

Overzicht bewoners

Voordeldonck huis 1e
Jaar Eigenaar Geboorte Hoofdbewoner Geboorte
1760 splitsing boerderij in drie delen naar Francis Deenen, Laurens Jelisse en Pieter Coolen
1761 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722
1766 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722
1771 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722
1776 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722
1781 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722 Laurens Jelisse Asten 22-01-1722
1798 weduwe Jenneke Janse Claus Asten 01-07-1721 weduwe Jenneke Janse Claus Asten 01-07-1721
1803 Pieter Dirck Martens Asten 07-10-1765 Pieter Dirck Martens Asten 07-10-1765
Kadasternummer C439
# Periode Naam eigenaar Geboorte Opmerking Verandering
C439 1832-1833 Pieter Dirck Martens Asten 07-10-1765
C439 1833-1851 Johannes Martens Asten 13-03-1803
C439 1851-1869 Laurens Martens Asten 06-01-1800
C439 1869-1875 Peter Martens Asten 10-12-1844
C1998 1875-1920 Peter Martens Asten 10-12-1844
C1998 1920-1938 Johannes Martens Asten 25-04-1880
Achterbosch 6
# Periode Naam hoofdbewoner Geboorte Tweede persoon Geboorte Vertrek
1811-1827 Pieter Dirck Martens Asten 07-10-1765 Ida Laurenti Jelisse Asten 18-10-1765 09-05-1827
1827-1840 Ida Laurenti Jelisse Asten 18-10-1765 weduwe Martens 02-11-1840
1840-1859 Laurens Martens Asten 06-01-1800
C50 1859-1869 Laurens Martens Asten 06-01-1800 25-02-1875
C54 1869-1879 Peter Martens Asten 10-12-1844 Francina van Bree Someren 17-09-1845
C49 1879-1890 Peter Martens Asten 10-12-1844 Francina van Bree Someren 17-09-1845
C46 1890-1900 Peter Martens Asten 10-12-1844 Francina van Bree Someren 17-09-1845
C46 1900-1910 Peter Martens Asten 10-12-1844 Francina van Bree Someren 17-09-1845 09-06-1904
C40 1910-1920 Peter Martens Asten 10-12-1844
C27 1920-1930 Johannes Martens Asten 25-04-1880 Wilhelmina van Geffen Asten 22-09-1872
6 1930-1938 Johannes Martens Asten 25-04-1880 Wilhelmina van Geffen Asten 22-09-1872